Thư 27B

Xuyên Mộc, 17/09/2014

Các con, cháu thương!

Tụi con đọc các thư 2425C đủ mệt chưa? Thứ bảy vừa rồi dượng năm nói thư 24 phải đọc từ từ thì mới ngấm được. Như vậy là cậu viết chưa đạt yêu cầu rồi.🙂. Cậu muốn chuyển đạt thông tin khoa học phức tạp một cách thật dễ hiểu. Cậu sẽ cố gắng hơn nữa. Nhưng dù sao cậu cũng vui vui vì dượng Năm nói những kiến thức ấy rất bổ ích. Mấy đứa cố chịu mệt một chút nữa đi nha!

Hôm nay chúng ta tiếp tục đề tài “Làm sao để được khai sáng”. Chúng ta đã phân tích 2 bài học: một là Không bài bác và phủ định nhau, hai là Không bè phái. Bài học thứ ba là: Dung hóa sự Khác biệt. Dung hóa có 2 nghĩa, thứ nhất là sự dung nạp và hóa hợp (chuyển hóa và hòa hợp), thứ hai là chấp nhận các nền văn hóa khác nhau. Chủ đề này rất rộng nhưng cũng may cậu đã viết khá nhiều về ứng xử văn hóa rồi nên tụi con sẽ dễ tiếp cận hơn.

Câu chuyện “Ai tát vào mình má phải thì hãy đưa luôn má trái cho họ tát” – tích tụ năng lượng

Câu chuyện dung nạp và hóa hợp vĩ đại nhất mà cậu muốn kể lại cho tụi con nghe là sự lớn mạnh của Đạo Ki tô. Đạo này có nguồn gốc từ Do Thái giáo nhưng lại bị người Do Thái bài bác kịch liệt, lại còn bị Đế quốc La Mã – chính quyền cai trị vùng đất Do Thái thời đó đàn áp dã man bằng tất cả mọi thủ đoạn và bạo lực với mục tiêu phải tận diệt tư tưởng của Đức Giê-su. Nhưng gần 300 năm sau khi Ngài bị La Mã đóng đinh lên Thập tự giá, chính hoàng đế La Mã Constantile tuyên bố Đạo Ki tô là quốc giáo trên toàn cõi La Mã bao trùm hầu hết cả Châu Âu và một phần Châu Phi và Trung đông vào đầu thế kỷ thứ 4 – thời kỳ phát triển hưng thịnh nhất cũa đế quốc La Mã về mọi phương diện. Thủ đô của nó trở thành Ngôi nhà của Chúa, chính là Vatican ngày nay. Đế quốc này đã sụp đổ gần một ngàn năm rồi nhưng Vatican vẫn còn là trung tâm quyền lực bậc nhất thế giới. Tụi con nghĩ vì sao vậy? Thế giới vùng Địa Trung Hải vào thời Chúa Giê-su đầu công nguyên là những xã hội của bạo lực, cá lớn nuốt cá bé, con người chà đạp lẫn nhau. Các giá trị nhân văn như lòng nhân ái, vị tha là những điều xa lạ và hiếm hoi. Nhưng Giê-su dám bắt đầu tư tưởng của mình từ chính những giá trị đó. Lời huấn dụ nổi tiếng nhất mà có lẽ tụi con đều biết là: ai tát vào mình má phải thì hãy đưa luôn má trái cho họ tát. Hồi trẻ cậu không thích câu này vì cảm thấy nó khiến người ta thụ động và chịu đựng. Cậu thấy dân tộc mình chậm tiến vì cứ chịu đựng như vậy. Nhưng vì lúc đó cậu chưa hiểu, và cậu cũng không hiểu được giá trị của nó mãi tới khi cậu xây dựng lý thuyết về năng lượng xã hội cách đây 10 năm. Cậu tin và đi tìm cách chứng minh rằng năng lượng tồn tại ở những dạng thức khác ngoài dạng thức vật chất mà chúng ta được học và thường sử dụng hằng ngày. Những dạng thức năng lượng mới này vẫn tuân thủ các định luật về năng lượng mà chúng ta đã biết. Đầu tiên cậu định gọi là năng lượng ý thức nhưng sau đó cậu nhận thấy rằng chúng được tạo ra và chuyển hóa chủ yếu bởi cách thức vận động của xã hội. Nên cậu gọi đó là năng lượng xã hội. Dịp khác chúng ta sẽ nói thêm về lý thuyết này.

Năng lượng, hay sức lực mà La Mã dùng để đàn áp Ki tô giáo là rất lớn. Nhưng nếu những tín đồ của Đức Giê-su phản kháng lại bằng bạo lực thì đầu tiên họ sẽ tiêu tốn hết năng lượng vốn rất ít ỏi của họ đồng thời họ cũng triệt tiêu một phần năng lượng đàn áp của La Mã tương ứng với mức năng lượng phản kháng mà họ tạo ra được. Kế tiếp, vì năng lượng bạo lực của La Mã bao giờ cũng lớn hơn của họ hàng ngàn, hàng triệu lần nên La Mã sẽ dễ dàng huy động thêm sức đàn áp mới lớn hơn nhiều cái cũ, trong khi đó sức phản kháng bằng bạo lực của họ đã gần như cạn kiệt. Lần này thì họ sẽ bị đè bẹp, thậm chí là nghiền nát. Nhưng họ đã thực hiện xuất sắc chiến lược của Đức Giê-su: Không phản kháng với bạo lực mà tận dụng mọi cuộc đàn áp dã man của La Mã để tôn vinh các giá trị nhân ái, vị tha, hòa hợp… của Ngài đến ngày càng gần hơn, sâu hơn và rộng hơn với công chúng. Họ không chịu đựng thụ động mà tích cực chuyển hóa bạo lực thành nhân văn. Năng lượng đàn áp của La Mã không bị triệt tiêu nên không tự mất đi mà chỉ chuyển hóa sang một dạng thức khác có thể lưu trữ được. Năng lượng đàn áp ở dạng bạo lực được chuyển hóa thành năng lượng tích chứa ở dạng nhân văn. Nguồn năng lượng ở dạng thức mới này được tích tụ bền bĩ trong gần 300 năm đàn áp của La Mã đối với Ki Tô giáo. Đến một ngày nó đã tập hợp đủ sức mạnh thì nó tự động chuyển hóa tiếp thành một dạng thức mới khác đủ sức biến toàn cõi La Mã thành của mình. Một cuộc chuyển hóa thần kỳ đến mức mà người ta phải gọi đó là sự thay đổi thần thánh. Không có nguồn năng lượng khổng lồ thì không có cách gì thay đổi được như vậy cả. Một sự thay đổi vĩ đại trong hòa bình. Nhìn theo một phương diện khác ta có thể hiểu rằng các năng lượng chuyển hóa được tích chứa trong ý thức của người La Mã, tới một mức độ mà hoàng đế Constantile phải nhận ra rằng muốn giữ yên La Mã và làm cho nó phát triển tốt đẹp thì chỉ còn cách thuận theo người dân mà tôn vinh các giá trị của Đức Giê-su. Các giá trị nhân văn lên ngôi, sức mạnh bạo lực dần bị loại bỏ. Từ mười mấy người ban đầu tay không tấc sắt, họ đã dùng chính năng lượng La Mã để chuyển hóa nó từ bạo lực sang nhân văn. Đưa thêm má trái để thu nhiều năng lượng hơn và chuyển hóa, tích tụ nó. Càng nhiều càng rút ngắn thời gian thay đổi La Mã. Giới cầm quyền La Mã không hiểu biết, cứ tăng cường đàn áp. Những người Ki tô giáo không những biết chuyển hóa mà còn sẵn sàng dung nạp và hòa hợp với người La Mã, chứ không bài bác và phủ định họ. Đây là một ví dụ dung hóa mà cậu thích nhất. Tụi con thử tìm và phân tích các ví dụ khác xem.

Ý muốn quyết định dạng năng lượng được tạo ra

18/9/14

Điều ta cần lưu ý là ý thức của người ta mong muốn điều gì khi chuyển hóa năng lượng đàn áp thì năng lượng tích chứa sẽ được chuyển hóa ở dạng thức đó. Nếu người ta chịu đựng sự đàn áp và nuôi dưỡng mong muốn trả thù thì năng lượng tích chứa sẽ được tích tụ ở dạng thức thù hận. Đến lúc nó tích tụ đủ năng lượng thì nó sẽ bùng phát bạo lực để lật đổ, hủy diệt những gì đã đàn áp nó. Quá trình đó lặp đi lặp lại ngày càng nhanh hơn, giống như những gì diễn ra ở Ai Cập mà cậu đã phân tích trong thư 24. Khi nó chưa đủ sức thì nó cũng không tự mất đi, mà truyền từ đời này qua đời khác và chờ đợi tới khi nó tích tụ đủ. Cũng có lúc nó được chuyển sang dạng thức “trả thù ngọt ngào”. Không cần đủ năng lượng thì nó vẫn đủ sức tha hóa những gì đã đàn áp nó, cuối cùng cũng là sụp đổ. Cậu tin rằng năng lượng còn tồn tại ở rất nhiều dạng thức khác nhau mà khoa học vẫn chưa hiểu biết đến. Và quá trình đi tìm và chứng minh các dạng thức này sẽ giúp con người phát hiện ra những quy luật khoa học rất hữu ích cho sự tiến bộ của xã hội loài người. Trong Đạo Phật có một thuyết gọi là Luật Nhân quả. Thuyết này đến bây giờ vẫn chưa được chứng minh bằng khoa học. Nhưng tụi con có thể hiểu và giải thích nó bằng ý niệm khoa học thông qua sự chuyển hóa các dạng thức năng lượng như trên. Nghiệp, quả báo mà Phật giáo tin rằng con người phải trả và không thể tránh khỏi khi mình làm điều xấu, có thể được hiểu như năng lượng tích chứa của những người bị hại, có thể truyền từ đời này sang đời khác, thậm chí là kiếp này sang kiếp khác như thuyết Luân hồi của Đạo Phật. Lúc đầu, khi đang nghiên cứu năng lượng ý thức, tới đoạn này (chuyển kiếp, luân hồi) thì cậu bị tắt, không tìm được lý luận khoa học để đi tiếp. Cậu tập trung vào năng lượng xã hội vì có đủ luận cứ khoa học cho nó và cũng thấy nó thiết thực hơn cho việc nghiên cứu các quy luật phát triển của xã hội. Cậu tin là có mối quan hệ mật thiết giữa năng lượng xã hội và năng lượng ý thức vào quá trình ý thức (lúc đầu cậu nghĩ cả hai là một) nhưng chưa tìm được luận cứ khoa học cho nó một cách chặt chẽ. Tuy nhiên cậu đã có ý tưởng gắn năng lượng ý thức vào quá trình tiến hóa theo thuyết Darwin. Cậu đã thấy được nhiều manh mối khoa học cho sự liên hệ ý này. Khi nào có điều kiện sẽ nghiên cứu bài bản🙂. Trong thư 22A cậu có đề cập sơ qua trong ví dụ về con sóc bay: ước muốn (ý thức) biến thành khát vọng lâu dài (tiềm thức) rồi tác động đến bản năng (vô thức). Bản năng được hình thành lâu ngày sẽ lưu vết vào gien di truyền sang thế hệ kế tiếp. Quá trình như vậy cứ lặp đi lặp lại có khi trong cả triệu thế hệ và biến 1 con sóc muốn bay được lúc đầu có chít chắt F 1 triệu là loài sóc có cánh. Cách đó chính là sự tiến hóa của lớp da nách của con sóc ban đầu mà ra, xuất phát từ ý thức muốn bay của nó. Cậu nghĩ rằng người ta có thể đưa khái niệm năng lượng ý thức vào quá trình này và xây dựng được một quy luật tiến hóa theo Thuyết Tiến hóa của Darwin.

Cái gì đã tồn tại thì đều có lý do để tồn tại. Theo thời gian thì những sự tồn tại như vậy có thể trở nên tiêu cực và gây hại. Nếu loại trừ chúng bằng đàn áp thì kết quả chỉ là sự tích tụ thêm cái xấu dưới dạng những năng lượng được tích chứa. Do vậy ở những chế độ dùng chuyên chế để cưỡng ép sự ổn định của xã hội thì ta luôn thấy cái xấu vừa hoành hành vừa âm ỉ trong lòng xã hội đó, không bao giờ tốt đẹp được. Thỉnh thoảng nó bùng nổ những cuộc cách mạng bằng bạo lực và tiếp tục một chu kỳ mới. Chỉ có cách dung hóa nó thì những giá trị tốt đẹp mới lên ngôi và làm nó tốt đẹp. Dung hóa không chỉ là một quan điểm nhân văn mà còn là một phương pháp khoa học. Dung hóa chính là quá trình đưa xã hội về trạng thái cân bằng tự nhiên bền vững từ các trạng thái cân bằng tạm thời (bằng cưỡng ép) như cậu đã đề cập trong thư 24. Ở trạng thái cân bằng bởi cưỡng ép, năng lượng dùng để cưỡng ép và năng lượng phản cưỡng ép là bằng nhau và sẽ cùng tăng hay cùng giảm. Ở trạng thái như vậy thì xã hội có vẻ như ổn định trên bề mặt nhưng tiêu tốn năng lượng xã hội cực kỳ lớn để duy trì sự cân bằng đó (thực chất là liên tục triệt tiêu năng lượng của nhau). Xã hội đó vì thế mà không có năng lượng để phát triển tốt. Khi năng lượng từ một trong hai phía cưỡng ép và phản cưỡng ép lớn hơn phía còn lại nhưng chưa tới mức vượt trội thì xã hội sẽ chao đảo, tức là các trạng thái cân bằng tạm thời cứ bị thay đổi liên tục – sự bất ổn bắt đầu xảy ra. Khi sự vượt trội xảy ra thì đó là lúc của bạo lực bùng phát. Nếu năng lượng phản cưỡng ép lớn hơn thì đó là cuộc cách mạng bạo lực lật đổ tàn khốc. Nếu năng lượng cưỡng ép lớn hơn thì đó là cuộc đàn áp dã man. Trong cả hai trường hợp thì trạng thái cân bằng tạm thời mới đều sẽ xác lập và bắt đầu lặp lại 1 chu kỳ mới, lẩn quẩn trong cái xấu và bạo lực. Trên thực tế thì quá trình phản kháng đàn áp và quá trình chuyển hóa năng lượng đàn áp luôn xảy ra đồng thời. Lực lượng đàn áp có thể nhìn thấy và đối phó với năng lượng phản kháng đàn áp bằng bạo lực, nhưng rất khó nhận ra năng lượng tích chứa được chuyển hóa. Do vậy không có chế độ đàn áp nào tồn tại mãi được. Trong thế giới đang phẳng dần hiện nay, thời gian tồn tại của nó càng ngắn. Nhưng nếu không dung hóa thì mọi sự thay đổi nó chỉ là bình mới rượu cũ.

Khi dung hóa thì trước hết người ta phải dung nạp mọi sự khác biệt với mình. Dung nạp không phải là phải chấp nhận những giá trị không phù hợp với mình thành giá trị của mình, mà là tôn trọng những giá trị của người khác cũng tồn tại bình đẳng như những giá trị của mình, và tôn trọng sự vận động của họ cho giá trị của họ cũng bình đẳng như sự vận động tương tự của mình. Không được dùng sức cưỡng ép của quyền lực, bạo lực dưới bất kỳ hình thức nào để can thiệp làm bất bình đẳng sự tồn tại của các giá trị; hoặc tham gia vào sự vận động cho các giá trị. Trong một môi trường tự do và tự nhiên như vậy, sự vận động cho các giá trị luôn dẫn đến sự xác lập các giá trị chung cho xã hội mà tiếng Anh gọi là conventional wisdom, cậu dịch là Lẽ phải thỏa ước. Các giá trị chung này chính là trạng thái cân bằng tự nhiên của xã hội. Nó đạt được nhờ mọi người trong xã hội đạt được sự thỏa thuận về mức độ phổ biến của các giá trị của mình và của người khác. Chính các đạo luật quốc gia của một đất nước dân chủ là nơi ghi nhận và bảo vệ sự thỏa thuận này. Cậu lấy ví dụ về 2 giá trị phổ biến về kinh tế – xã hội. Giá trị thứ nhất được ủng hộ bởi những người tin rằng thị trường tự do sẽ điều tiết các vấn đề phân phối và công bằng xã hội một cách tốt nhất, người ta thường gọi đây là trường phái cánh hữu. Giá trị thứ hai được ủng hộ bởi những người tin rằng cần can thiệp ở một mức độ nhất định bằng luật để tối ưu hóa sự phân phối và công bằng xã hội, thường được gọi là trường phái cánh tả. Các nhà khoa học đã chứng minh rằng cả hai trường phái này đều không phải là tuyệt đối đúng, mỗi cái chỉ tốt khi gặp hoàn cảnh phù hợp của nó mà thôi. Những người ủng hộ và bảo vệ hai giá trị này sẽ vận động quần chúng ủng hộ giống như họ. Đa số quần chúng lựa chọn phương án nào thì sẽ xác lập trạng thái cân bằng ở đó. Trong một môi trường vận động tự do thì trên thực tế không có một phương án nào được lựa chọn lại nghiêng hẳn về tả hay hữu cả, mà nó sẽ được thỏa thuận nằm ở đâu đó ở khoảng giữa, cân bằng một cách phù hợp với mức độ được ủng hộ của cả hai bên. Đây chính là trạng thái cân bằng tự nhiên. Tụi con cần nhớ rằng cân bằng tự nhiên không phải là một cân bằng tĩnh, đó là trạng thái động – tức là luôn thay đổi và luôn tự động cân bằng. Xã hội nhờ vậy mà phát triển ổn định bền vững. Chẳng hạn như ở Mỹ, đảng Cộng hòa có khuynh hướng hữu, đảng Dân chủ có khuynh hướng tả. Các chính sách kinh tế – xã hội của Mỹ thường xuyên thay đổi, ít nhất là sau các nhiệm kỳ tổng thống và nhiệm kỳ quốc hội. Cho dù là đảng nào cầm quyền thì nó cũng phải đạt thỏa thuận với đảng kia để thông qua được các đạo luật cho các chính sách đó. Mỗi lần như vậy là một trạng thái cân bằng tự nhiên được xác lập mà ở đó quyền lợi của người dân dù thuộc thiểu số cũng phải được đáp ứng ở mức độ phù hợp. Nếu thấy không hài lòng thì họ sẽ có thể tiếp tục vận động bằng QCN của mình, tới lúc họ vận động thành công cho giá trị mà mình mong muốn thì một giá trị chung mới sẽ được xác lập, tức là một trạng thái cân bằng tự nhiên mới. Những sự thay đổi tương ứng lúc đó có thể là sự thay đổi quan điểm của các nghị sĩ hay tổng thống, sự thay đổi các nghị sĩ hay tổng thống và sự thay đổi nhận thức phổ biến trong xã hội.

Những sự thay đổi nói trên chính là quá trình chuyển hóa sau khi dung nạp (ở đoạn trên ta đã bắt đầu là: khi dung hóa thì trước hết phải dung nạp). Ta thấy, vì quá trình chuyển hóa này là hệ quả và tiếp nối của quá trình dung nạp nên nó cũng diễn ra một cách tự do và tự nhiên. Nó sẽ điều chỉnh mọi giá trị của mọi người hay nhóm người theo quy luật và xu hướng tự nhiên. Dân chủ à Công bằng à Thịnh vượng à Văn minh. Cậu sẽ chứng minh quy luật và xu hướng này vào một dịp khác. Ở đây tụi con tạm chấp nhận để thấy rằng quá trình chuyển hóa tự nhiên như vậy sẽ tự động điều chỉnh các giá trị tiêu cực, không còn phù hợp hướng dần đến các giá trị tốt đẹp và cuối cùng đạt được văn minh. Sẽ có những người hay nhóm người không bao giờ chịu từ bỏ các giá trị lạc hậu của mình nhưng họ sẽ buộc phải tự điều chỉnh hành vi, ứng xử của mình để không bị loại bỏ bởi xu thế đang phát triển. Vì thế mà những tác hại sẽ bị giảm thiểu tối đa. Và vì không có sự cưỡng ép bằng quyền lực và bạo lực nên cũng sẽ không có năng lượng xã hội được chuyển hóa để tích chứa trong quá trình chuyển hóa này. Do vậy năng lượng xã hội được sử dụng tối ưu. Xã hội do vậy mà phát triển rất nhanh chóng và hiệu quả. Không tích chứa thì không bất ổn.

Chắc cậu không cần viết nhiều thì tụi con cũng thấy được là một khi quá trình dung nạp và chuyển hóa diễn ra như trên thì sự hòa hợp sẽ dễ dàng có được. Người ta dễ tìm ra các giá trị chung để hợp tác hoặc thỏa hiệp nhau và cũng dễ gác lại bất đồng chờ thời điểm phù hợp sẽ giải quyết. Trên thực tế, các giá trị trong xã hội là vô số, chẳng có một người hay nhóm người nào dù lớn đến đâu, giỏi đến mấy đi nữa mà có thể đủ sức sắp xếp cho chúng thỏa thuận, hòa hợp được với nhau một cách cân bằng cả. Chỉ có thông qua một quá trình dung hóa tự nhiên, tự do như trên thì các quy luật phát triển tự nhiên mới tự động điều chỉnh sự vận động của quá trình đó đạt được các trạng thái cân bằng tự nhiên và tối ưu. Cái này cũng giống như trong thời kinh tế bao cấp người ta không có cách gì xác định được tất cả nhu cầu của tất cả mọi người để sản xuất ra hàng hóa để đáp ứng và cân bằng nhu cầu cả. Nhưng chỉ cần để nó vận hành tự nhiên thì quy luật kinh tế thị trường tự động thực hiện việc đáp ứng và cân bằng nhu cầu của mọi người một cách cực kỳ đơn giản, chẳng cần ai phải vất vả vắt óc lập kế hoạch mà chẳng bao giờ đúng cả. Vì không thể làm được nên người ta cũng dùng quyền lực để cưỡng ép nhu cầu, buộc mọi người phải sử dụng đồng nhất hàng hóa giống nhau mà không có lựa chọn nào khác. Sự lụn bại là từ đấy. Sự vận hành của xã hội cũng giống như vậy, tụi con hiểu không? Nếu không để nó vận hành theo quy luật tự nhiên thì không có cách gì làm cho nó cân bằng được cả, ngoại trừ dùng sự cưỡng ép để triệt tiêu rất nhiều giá trị và đồng nhất các giá trị còn lại. Sự kém hiệu quả là từ đó. Sự lụn bại cũng từ đó. Bỗng cậu thấy tiếc cho người TQ. Trang Tử (học trò theo Đạo Lão của Lão Tử) đã viết: “Hãy để mọi thứ vận hành theo cách tự nhiên của nó để bản chất của nó được thỏa mãn” (Let every thing be allwed to do what it naturally does so that its nature will be satisfied). Cùng thời đó Khổng Tử truyền bá Đạo Khổng (Nho giáo) thuyết phục các chính quyền dùng cưỡng ép. Cuối cùng thì Đạo Khổng lên ngôi. L

19/9/14

Tụi con có nhận ra không, những nguyên tắc của dung nạp là tôn trọng; bình đẳng; không cưỡng ép cũng chính là để tạo ra một “Cơ chế xã hội bảo đảm rằng sự vận động tự nhiên của tất cả các yếu tố thành phần khác nhau của nó sẽ được tự động điều chỉnh đến những trạng thái cân bằng lẫn nhau” mà cậu đề cập trong thư 24 (bài học 1: không bài bác và phủ định). Đó cũng chính là cơ chế để giải quyết nạn bè phái nhằm tôn vinh lẽ phải như cậu đề cập trong thư 25C (bài học 2: Không bè phái). Tụi con đã nhận ra sự thú vị và giá trị của quy luật tự nhiên chưa? Chỉ cần xây dựng được một cơ chế hợp quy luật thì ta sẽ đồng thời giải quyết được 3 vấn đề, tức là một mũi tên trúng 3 đích (bài học 1, bài học 2, bài học 3 – Dung hóa sự khác biệt). Đều là những cái đích rất lớn và quan trọng. Đây cũng chính là cách quản trị chiến lược: nắm bắt được quy luật rồi xác định một đích nhắm chiến lược, hoàn thành được đích nhắm này thì sẽ tự nhiên đạt được các mục đích cần thiết nhờ sự diễn tiến tự động theo quy luật. Cái cơ chế trên chính là đích nhắm chiến lược, 3 bài học trên chính là 3 mục đích. Không hiểu được quy luật thì không quản trị chiến lược được. Khi đó người ta phải mất rất nhiều công sức để đạt từng mục đích nên vừa chậm vừa kém hiệu quả Nhưng thường là không đạt được và bóp méo mục đích đi. Khi áp dụng quy luật thì mọi việc rất đơn giản so với việc áp đặt chủ quan. Không theo quy luật thì cứ loay hoay vật lộn với các mục đích mãi mà chẳng đạt được, nếu có sẵn quyền lực trong tay thì người ta sẽ vo nặn con người và các mục đích này hy vọng làm khớp với nhau, nhưng cứ ngày càng méo mó hơn mà thôi.

Thư sau cậu sẽ nói về cách thiết kế cơ chế nói trên. Từ đây về sau chúng ta thống nhất đặt tên nó là CƠ CHẾ XÃ HỘI KHOA HỌC. Tụi con đã thấy được tầm quan trọng chiến lược của nó chưa? Suy nghĩ tụi con sẽ thấy không chỉ 3 mục đích trên, nó còn giúp đạt được rất nhiều mục đích khác theo kiểu lan tỏa phản ứng dây chuyền. Như các thư trước ta đã phân tích, nó sẽ tạo ra môi trường cho khoa học phát triển, sẽ cộng hưởng và tổng hợp năng lượng xã hội thành siêu năng lượng để bùng nổ phát triển, sẽ bảo vệ tổ quốc vững chắc, sẽ đưa các giá trị tốt đẹp lên ngôi và làm các giá trị xấu; tác hại tự động điều chỉnh, sẽ đưa chúng ta thuận theo dòng chảy của thời đại, và v.v… Tụi con suy nghĩ thêm nha. Còn có thêm một cái “sẽ” nữa rất quan trọng là: sẽ phát triển và tạo nên các thành tựu văn hóa. Chúng ta đang đến cái nghĩa thứ 2 của dung hóa: Chấp nhận các nền văn hóa khác nhau.

Toàn cầu hóa, thế giới phẳng đang làm cho sự giao thoa và xung đột văn hóa trên thế giới diễn ra ngày càng gay gắt, nhất là trong khoảng 2 thập kỷ qua. Nhưng xung đột phổ biến và mạnh mẽ hơn là giao thoa. Các thành tựu về giao thoa thì rất hiếm hoi và khiêm tốn, chẳng tạo ấn tượng tốt được cho nhân loại tin vào một tương lai tốt đẹp của toàn cầu hóa. Còn xung đột diễn ra khắp mọi nơi, lên TV như cơm bữa, bùng phát thành chiến tranh cục bộ như Miền Đông Ucraina; mới đây là IS ở Syria và Iraq thì không đếm xuể. Chúng gây lo ngại cho mọi người về toàn cầu hóa nên làm chậm tiến trình phẳng hóa thế giới đáng kể. Chúng còn tạo nên những cái cớ cho các nhóm bảo thủ cực đoan ngăn cản sự phát triển các xu hướng tiến bộ, chống lại sự ủng hộ và bảo vệ Quyền con người, và có được những cơ hội để cổ vũ cho các giá trị lạc hậu, cực đoan. Thế giới hơn bao giờ hết cần một hình mậu thuyết phục về một sự giao thoa văn hóa. Sự giao thoa đó tạo nên được các thành tựu to lớn về không chỉ văn hóa mà còn khoa học, kinh tế, xã hội, chính trị, hòa bình bền vựng,… Hình mẫu đó sẽ truyền niềm tin, cảm hứng và cả phương pháp cho thế giới dung hóa với nhau, giảm trừ xung đột, tạo nên thành tựu cho cả nhân loại. Trách nhiệm này thuộc về dân tộc Lạc Hồng của chúng ta, là sứ mạng thiêng liêng của VN trong thời đại này mà cậu đã nhiều lần đề cập. Như cậu viết trong thư 27A, dòng chảy Lạc Hồng đã hình thành và bắt đầu lớn mạnh. Các nhánh đông, tây, nam, bắc đang hội tụ về ASEAN. Chúng không chỉ mang năng lượng mà còn mang cả văn hóa đổ về đây. Tụi con có lưu ý chi tiết Tổng thống Ấn Độ vào thăm VN ngày 15/9 vừa rồi, mang theo tặng VN một cây Bồ đề Đạo tràng không? Hành động biểu tượng đó mang ý nghĩa đặc biệt. Họ trao gửi cho VN một sứ mạng văn hóa, tôn giáo. Món quà tặng này được ghi nhận cả trong Tuyên bố chung.

Riêng ASEAN thôi đã đa sắc tộc, đa tôn giáo và văn hóa. Giao thoa văn hóa trong ASEAN từ lúc thành lập khối này (1967) đến nay gần như chưa có gì, nhưng xung đột thì âm ỉ không ngừng ở một vài nơi như miền Nam Thái Lan. Các vùng Hồi giáo của Philippines. Thậm chí có cả một cuộc diệt chủng ghê rợn ở CPC chưa đầy 40 năm trước. Thời kỳ đầu chiến tranh lạnh, Đông Nam Á đã trở thành nơi tranh chấp quyết liệt của các hệ tư tưởng và cường quốc, biến nơi đây thành vùng chiến tranh xung đột mà đỉnh điểm rơi vào VN mình. Vào lúc này, nguy cơ tương tự như vậy hoàn toàn có thể lặp lại nếu không có được một cách thức hóa giải xung đột và bảo đảm hòa bình bền vững. Sự hội tụ của các nhánh năng lượng và văn hóa có thể tạo ra sự cộng hưởng kiến tạo và giao thoa, nhưng cũng có thể tạo ra sự xung đột và hủy diệt nhau. Ỡ nơi hội tụ nếu không có được một giải pháp khoa học để cân bằng tự nhiên các nhánh đổ về này thì xung đột xảy ra là không thể tránh khỏi, không sớm thì muộn, bất chấp ý muốn tốt đẹp của những người điều khiển các nhánh này. Đó là chưa kể có những kẻ chỉ muốn cho xung đột nổ ra để trục lợi. Giải pháp khoa học này cũng chính là CƠ CHẾ XÃ HỘI KHOA HỌC. Khá rõ ràng rồi phải không? Cậu để tụi con tự phân tích để thấy vì sao như thế. Cơ chế này phải được nhân rộng từ quy mô quốc gia (VN) lên cộng đồng ASEAN, lên tiếp cộng đồng Châu Á TBD và lên tới cuối cùng là Liên Hiệp Châu Á TBD (PAU – Pacific Asia Union,🙂 ).

Trong lần hội tụ trước, vì không có được cơ chế này nên xung đột đã xảy ra và dẫn đến chiến tranh tàn khốc mà hậu quả của nó tới giờ vẫn chưa khắc phục hết dù đã 40 năm trôi qua rồi. Sự tham gia của các cường quốc vào sự hội tụ lần này cũng giống lần trước dù tiềm lực và mong muốn của họ đã khác trước nhiều. Giờ có thêm Ấn Độ. Các va chạm văn hóa lần này phức tạp và đa dạng hơn trước nhiều, có đầy đủ đại diện của các nôi văn minh, nền văn hóa Kim; Cổ; Đông; Tây, với hầu hết các tôn giáo phổ biến trên thế giới, ngôn ngữ cũng vậy. Mâu thuẫn về các học thuyết chủ nghĩa không còn nghiêm trọng như trước nhưng vẫn tiềm tàng nhiều nguy cơ lớn có thể bị kích động thành xung đột. Cơ chế xã hội khoa học là bắt buộc và tối cần thiết để tránh xung đột nhưng với một bối cảnh phức tạp và đa dạng như trên thì quá trình tự động điều chỉnh các giá trị rất khác biệt để đạt được trạng thái cân bằng (các giá trị chung phổ biến) sẽ diễn ra rất chậm chạp. Những xung đột cục bộ có thể xảy ra trong khoảng thời gian này, đe dọa các quá trình tự nhiên. Tình trạng này tạo ra một nhu cầu có một nơi mà hoàn cảnh tự nhiên của nó giúp cho quá trình điều chỉnh tự động nói trên diễn ra nhanh chóng, tạo ra nhiều giá trị chung về văn hóa giúp cân bằng các giá trị khác biệt. Thành tựu của nơi này sẽ đóng vai trò như chất xúc tác lan tỏa và thúc đẩy các quá trình tương tự diễn ra dễ dàng hơn trong toàn khu vực. Cậu gọi nơi này là Điểm cân bằng trung tâm hội tụ, hoặc ngắn gọn là ĐIỂM CÂN BẰNG. Như cậu viết trong thư 24, cần những người có thái độ cân bằng để làm xúc tác thúc đẩy hình thành cơ chế xã hội khoa học cho một quốc gia. Điểm cân bằng giữ vai trò tương tự như vậy cho một khu vực. VN chính là ĐIỂM CÂN BẰNG của trung tâm hội tụ ASEAN trong dòng chảy Lạc Hồng của thời đại ngày nay. Tụi con nghĩ vì sao là VN, Không phải là nước khác?

Ta xem xét về yêu cầu đối với một Điểm cân bằng cho từng nước trong ASEAN. Cậu chỉ lược sơ, tụi con hãy làm cụ thể hơn nha. Thái Lan, Lào CPC là những nước Phật giáo, dù ôn hòa nhưng rất chậm hấp thu những cái khác biệt. Myanmar cũng là nước Phật giáo nhưng lại có vấn đề xung đột sắc tộc khá nghiêm trọng. Philippines là nước Thiên Chúa giáo, cũng khó hấp thụ cái khác biệt, lại có xung đột khá căng thẳng và lâu dài với một số vùng Hồi giáo trong nước (Thái Lan cũng gặp vấn đề tương tự ở miền Nam của họ). Indonesia và Malaysia là những nước Hồi giáo ôn hòa bậc nhất thế giới nhưng luôn tiềm tàng khả năng xung đột về tôn giáo. Brunei cũng là nước Hồi giáo, dù ít có nguy cơ xung đột nhưng lại quá nhỏ. Singapore là nước đa tôn giáo và sắc tộc , trình độ phát triển cao, xét về mặt tính chất là lý tưởng cho Điểm cân bằng nhưng quy mô quá nhỏ nên khó tạo được sức lan tỏa lớn. Thực ra Singapore đã đạt mức độ giao thoa văn hóa rất cao rồi, không gian để tiếp tục là rất nhỏ, không đủ tạo ra giá trị để thúc đẩy thêm nữa. Tại Đối thoại Shangrila vào cuối tháng 5 vừa rồi, Bộ trưởng Quốc phòng Singapore nói rằng Châu Á thiếu 1 cơ chế phòng ngừa chiến tranh. Tin không đưa thêm chi tiết nhưng cậu nghĩ là Singapore nói đến một cơ chế giống với CƠ CHẾ XÃ HỘI KHOA HỌC. Người Sing hiểu rõ các quy luật phát triển nên đã phát triển rất tốt trong thời gian qua. Nhưng họ không có được địa lợi trong thời đại này. Địa lợi đó đang thuộc về VN, chúng ta có một “địa thế” để tập trung và lan tỏa dòng chảy một cách cân bằng.

20/9/14

Người Việt xưa nay bị chê là thiếu tính tư tưởng, chỉ du nhập chứ không có những học thuyết mang bản sắc riêng của mình. Lại càng không có những giá trị tư tưởng được đánh giá cao và có ảnh hưởng ra bên ngoài. Có nhà nghiên cứu văn hóa còn nói hình tượng rằng người Việt tròn quá, chẳng có góc cạnh gì cả. Học giả Đào Duy Anh đã viết trong Việt Nam Văn hóa sử cương là suốt mấy ngàn năm văn hiến chúng ta không hề có sách về học thuật tư tưởng, tiểu thuyết luận (từ tiểu thuyết ngày xưa có nghĩa là học thuyết, lý thuyết), chỉ có thư văn tạp kỷ và sử biên niên. Cậu đọc quyển sách này từ 10 năm trước và đánh giá rất cao những nhận định trong đó. Mấy tháng trước, trong lúc cậu đang cố gắng nhớ lại một số chi tiết của nó thì thư viện ở đây đưa nó về từ thư viện tỉnh BR-VT. Đúng là buồn ngủ mà gặp chiếu manh, cậu mượn được và đọc lại nó, thấy càng hay hơn. Mấy tuần trước trên TV nói sách này vừa được tái bản, tụi con tìm đọc nha. Cậu rất tán thành nhận định của Đào Duy Anh về đặc tính của người Việt như sau: Người VN đại khái thông minh nhưng ít người có trí tuệ lỗi lạc phi thường. Giàu trí tuệ nghệ thuật hơn khoa học. Ham học nhưng thích văn chương phù hoa hơn là thực học, thích hành sáo, hình thức hơn là tư tưởng hoạt động. Não thực tiễn kiềm não tưởng tượng. Chịu khó học, nhất là người miền Bắc. Chậm chạp nhưng sức chịu đựng đau đớn và nhẫn nhục lớn. Nông nổi, không bền chí, hay thất vọng, hay khoe khoang bề ngoài, ưa hư danh và cờ bạc. Nhút nhát và chuộng hòa bình, ngộ sự thì cũng biết hy sinh vì đại nghĩa. Sáng tạo ít, bắt chước nhiều, thích ứng và dung hóa thì rất tài. Trọng lễ giáo nhưng não tinh vặt, hay bài bác chế nhạo”. Năm 2004 cậu tập trung nghiên cứu về văn hóa và tính cách dân tộc rất nhiều. Đọc thấy nhận định trên cậu vừa thấy đúng vừa thật bế tắc. Các đặc tính trên tồi tại mấy ngàn năm và thay đổi rất chậm, gần như không đổi. Đào Duy Anh viết quyển sách trên vào khoảng cuối năm 1930 đến đầu năm 1940. Từ đó đến 2004 gần 70 năm mà cậu thấy còn đúng vô cùng. Trong phần cuối ông còn đưa ra nhận định rằng những đặc tính văn hóa trên có tính trường tồn vì vậy mà chúng không hề thay đổi dù bị đàn áp, cưỡng bức trong mấy ngàn năm từ bên ngoài lẫn bên trong, bất chấp có những lúc chúng bị va động rất mạnh bởi sự thay đổi của các xu thế thời đại và bởi sự tác động của các học thuyết chủ nghĩa du nhập vào nước bằng cách áp đặt bởi quyền lực cai trị. Ông nhận định rằng những lúc bị áp chế người Việt quay về tìm sự che chở bởi những chiếc kén là các tôn giáo để được sống trong hoàn cảnh tự nhiên nhưng đầy bó buộc. Câu cũng nhận thấy nhiều nhà nghiên cứu văn hóa phát triển có cùng tâm trạng bế tắc giống cậu. Với một bộ đặc tính như vậy thì dân tộc không có cách gì phát triển nếu so sánh nó với những yêu cầu cần thiết cho một sự phát triển tốt trong thời đại này. Mà nó lại không thể thay đổi. Có nhà nghiên cứu phải thốt lên rằng chẳng có cách nào để phá vỡ cái thành trì, tức là những cái kén như vậy cả, càng bài bác thì càng phản tác dụng, càng cưỡng ép thì càn làm nó méo mó. Nếu để các xu thế thời đại tác động đến nó một cách tự nhiên thì tới khi nó “đạt đủ tiêu chuẩn” hiện giờ thì nhân loại chắc đã lên sao Hỏa sống rồi. Cậu cũng đã từng rất bi quan như vậy, nhất là khi nhìn vào cái nếp nghĩ và hành xử theo văn hóa nho giáo ăn sâu vào cả ý thức, tiềm thức, vô thức của dân tộc mình (cậu cũng bị như vậy đó🙂 )

Tuy nhiên cậu tiếp tục nghiên cứu tính cách và văn hóa của các dân tộc khác đã từng vươn lên dẫn đầu từ bóng tối,nghèo nàn, lạc hậu như Anh và Nhật. Cậu nhận ra rằng các dân tộc này trước khi bừng sáng thì cũng mang những đặc tính chẳng khác mấy với những đặc tính nêu trên của người Việt ta lâu nay, có cái nhẹ hơn nhưng cũng có cái nghiêm trọng hơn rất nhiều. Cậu cũng nhận ra rằng trong các giai đoạn phát triển thần kỳ, người dân của họ chẳng cần nỗ lực thay đổi tính cách của mình, chính quyền cũng không chú trọng chăm sóc văn hóa tư tưởng trong sạch cho xã hội. Thế vậy mà tính cách và văn hóa của họ cứ thay đổi vùn vụt theo hướng tốt đẹp, phù hợp để tự phục vụ cho tiến trình phát triển : Dân chủ à Công bằng à Thịnh vượng à Văn minh. Chính cái CƠ CHẾ XÃ HỘI KHOA HỌC. đã tạo ra động lực để làm cho từng người phát huy những tính cách tốt, hạn chế những cái xấu để họ có thể tồn tại và phát triển tốt theo dòng chảy của thời đại. Trong quá trình hội nhập quốc tế của một quốc gia, các giá trị này chính là sự giao thoa văn hóa và luôn là sự kết hợo tốt đẹp giữa các giá trị du nhập mới và các giá trị truyền thống cũ. Vì vậy mà tránh được xung đột văn hóa, áp đảo văn hóa hoặc những hình thức mật cân bằng khác. Cậu tìm thấy ánh sang lạc quan từ kết quả nghiên cứu trên, đặc biệt là với Nhật – nơi có môi trường tương đồng về lịch sử và văn hóa với VN ta, cũng bị văn hóa Nho giáo ăn sâu cả ngàn năm.

Kinh nghiệm kinh doanh cũng giúp cậu nhận ra rằng muốn hướng tới sự hoàn thiện thì nên tập trung vào đẩy mạnh những cái tốt là thế mạnh của mình hơn là cố gắng hết sức để sửa chữa những yếu kém của mình. Cách thứ nhất tạo ra tâm lý phấn khởi, từ đó tạo ra động lực thay đổi cho số đông. Còn cách thứ hai thường khiến đa số nản chí nên thường chỉ dành cho số ít người có năng lực đặc biệt. Khi đã có được động lực mạnh mẽ hướng về sự hoàn thiện thì người ta cũng dễ dàng sửa đổi những yếu kém của mình hơn. Nhưng có một cách hay hơn nữa là: làm sao biến những yếu kém của mình thành lợi thế. Tụi con đã thử bao giờ chưa? Quan trọng nhất là phải có được tầm nhìn và xoay được góc nhìn phù hợp thì sẽ làm được cách thứ ba này.

Trong thư 26A cậu đã viết rằng chỉ cần xoay góc nhìn, hướng theo dòng chảy tự nhiên thì sẽ thấy có những đặc tính dân tộc mình trước đây bị chê thì giờ trở thành các giá trị hữu ích mà các dân tộ ckha1c không có. Cái bị chê là “thiếu tư tưởng, kém bản sắc riêng” sẽ trở thành một lợi thế tuyệt vời đối với nhu cầu của Điểm cân bằng dòng chảy Lạc Hồng mà chúng ta đã phân tích ở trên. Cái bị chê này sẽ giúp không gây ra xung đột. Hơn nữa, như học giả Đào Duy Anh nhận định, dân tộc mình thích ứng và dung hóa rất tài. Dung hóa mà ông dùng ở đây cũng mang ý nghĩa như sự dung hóa mà chúng ta đã định nghĩa ở trên. Tức là ông muốn nói rằng người Việt mình dễ chấp nhận các nền văn hóa khác nhau và sẵn sàng dung nạp rồi hóa hợp chúng thành những cái của mình rất giỏi. Cậu đồng ý như vậy, đây là một thế mạnh rất lớn của chúng ta trong bối cảnh của dòng chảy Lạc Hồng ngày nay. Nó không những giúp tạo nên nhiều sự giao thoa văn hóa – là các giá trị chung cho dòng chảy mà còn giúp thúc đẩy quá trình tự động điều chỉnh các giá trị rất khac biệt đạt được trạng thái cân bằng tự nhiên diễn ra nhanh chóng. Như vậy sẽ tránh được các xung đột cục bộ do quá trình này diễn ra chậm chạp, đe dọa quá trình tự nhiên như chúng ta đã phân tích ở trên. Vì vậy mà cậu nói VN có “địa thế” để trở thành ĐIỂM CÂN BẰNG. Không chỉ là lợi thế, đây còn là sứ mạng của dân tộc Lạc Hồng trên dòng chảy của thời đại – dòng chảy Lạc Hồng. Sứ mạng đó đảm bảo hòa bình thế giới, kiến tạo nên các giá trị vặn hóa mới và thúc đẩy sự tiến bộ cho nhân loại theo tiến trình: Dân chủ à Công bằng à Thịnh vượng à Văn Minh. ĐIỂM CÂN BẰNG sẽ hưởng lợi nhiều nhất. Đó là nơi thu nhiều năng lượng của dòng chảy nhất và thường là nơi tiếp nhận đầu tiên, kinh tế của nó sẽ phát triển nhanh chóng và vượt bậc. Vì là trung tâm của sự lan tỏa nên các giá trị và thành tựu văn hóa của nó được lan truyền nhanh chóng. Nó sẽ là một xã hội thanh bình và đa dạng với các giá trị tiến bộ được tôn vinh. Nó sẽ là nơi an toàn nhất vì chẳng kẻ nào dám đánh vào nó, chẳng khác nào đánh vào chính mình. Còn rất nhiều lợi thế khác nữa, tụi con cố tưởng tượng ra nhá!

Cậu còn gọi ĐIỂM CÂN BẰNG một cách hình tượng là Cái chợ quốc tế. Nó bao hàm cả nghĩa đen là nơi lý tưởng để thế giới mua bán với nhau, lẫn nghĩa bóng là nơi để trao đổi của rất nhiều các giá trị khác nhau về kinh tế; văn hóa; chính trị; xã hội hội tụ về đây từ khắp nơi trên thế giới, rồi tạo ra các giá trị chung cho nhân loại – tức là làm cho thế giới cân bằng, không bị chao đảo hay xung đột. Công việc này chính là làm đối trọng lành mạnh để thế giới phát triển ổ định như cậu viết trong thư 25C. Đối trọng một cách khoa học đồng nghĩa với làm cho cân bằng tự nhiên CƠ CHẾ XÃ HỘI KHOA HỌC giúp đạt thêm một mục đích nữa là đối trọng lành mạnh. Israel là nơi giữ vai trò đối trọng ở Trung đông, một khu vực đầy xung đột và bất ổn. Khu vực này không có được một CƠ CHẾ XÃ HỘI KHOA HỌC, cũng không có một dân tộc/quốc gia nào có điều kiện tự nhiên/lợi thế để làm ĐIỂM CÂN BẰNG. Do vậy việc đối trọng ở đây được thực hiện chủ yếu bằng sức mạnh quân sự. Israel phải duy trì một tiềm lực quân sự rất lớn để kiềm nén các thách thức và nguy cơ vũ lực từ rất nhiều nước trong khu vực từ sau thế chiến II đến nay. Để giữ ổn định tại đây Mỹ phải hỗ trợ và đầu tư cho Israel rất nhiều tiền nhưng xung đột và chiến tranh vẫn cứ nổ ra. Dù thế, cũng không thể phủ nhận rằng sự đối trọng này đã giúp kìm nén hiệu quả sự bùng phát các cuộc chiến tranh quy mô lớn tại khu vực này và có thể lan rộng ra thế giới. Tuy vậy sự kìm nén đó cũng tích chứa các năng lượng chuyển hóa dưới dạng hận thù mà cậu tin rằng chúng đã bùng phát thành vấn nạn khủng bố hơn 10 năm qua. Israel trở thành một kho súng quốc tế, chứ không phải một CÁI CHỢ QUỐC TẾ – Điểm cân bằng.

Nhưng “người Do thái phương Đông” sẽ tạo nên được một ĐIỂM CÂN BẰNG cho Châu Á TBD và trở thành hình mẫu thuyết phục cho Do Thái và Trung Đông cũng như cả thế giới.

21/9/14

Chúng ta chẳng cần xin phép ai để làm ĐIỂM CÂN BẰNG cả. Các nước sẽ tự đổ đến mà tranh thủ lợi thế và giá trị của nó. VN cũng chẳng cần nhiều tiền đầu tư để làm được như vậy, cũng giống như với một con người thôi, chỉ cần xóa bỏ rào cản bên trong của mình thì không những khai thông cho dòng chảy đổ vào mà còn cho mình một tầm nhìn rất xa để chuẩn bị tốt mọi thứ sẵn sàng cho nó chảy thuận lợi. Lúc đó cả thế giới sẽ cần chúng ta, tiền của lẫn trí tuệ của họ sẽ đổ vào VN để xây dựng lợi thế của họ trên dòng chảy. Chúng ta chẳng cần vay mượn. Tri thức khoa học thì sẽ tiếp nhận gần như miễn phí. VN có dư năng lượng lẫn khoa học để tổng hợp thành siêu năng lượng bùng nổ phát triển về mọi mặt kinh tế, văn hóa, xã hội. Lịch sử loài người sẽ chứng kiến những thành tựu giao thoa chưa từng có về các mặt này. Mà giao thoa chính là các giá trị chung đạt được thỏa ước từ nhiều giá trị khác biệt, cũng chính là trạng thái cân bằng mà ta nói ở trên. Thật khó để tưởng tượng được hết những kết quả giao thoa này, nhất là về văn hóa. Các tiếp biến văn hóa sẽ ở mức độ mà ít ai ngờ được nhưng chắc chắn rằng chúng sẽ là những giá trị được chấp nhận rộng rãi hoặc được tôn trọng nếu có sự khác biệt. Cách ứng xử văn hóa lỗi thời, cực đoan sẽ tự động bị đào thải hoặc tự điều chỉnh để giảm thiểu tác hại. Sự cưỡng ép không thể làm được như vậy, chỉ gây tác dụng ngược.

Tụi con cần chuẩn bị tinh thần cho những sự thay đổi như trên một cách dung hóa, tức là sẵn sàng chấp nhận sự khác biệt về văn hóa. Đừng tự ngăn cản mình hấp thụ các nền văn hóa khác nhau, nhất là các giá trị tôn giáo chỉ vì màu sắc của nó. Tức là đừng tìm hay tạo cho mình một cái kén vì chính nó sẽ tha hóa mọi giá trị từng là tốt đẹp. Sẽ có những sự chao đảo ban đầu nhưng sẽ không lâu sau ta sẽ tìm được sự cân bằng – tức những giá trị mới cân đối giữa trong và ngoài, phù hợp giúp ta phát triển. Một thái độ cân bằng/khoa học sẽ giúp ta tránh được mọi xung đột bên trong mình và vì vậy mà tránh được cho xã hội. Một vấn đề tôn giáo phổ biến hiện nay là vấn nạn bè phái, người ta không có thái độ đúng để hấp thụ những giá trị tốt đẹp ngay của chính tôn giáo của mình, mà chỉ thích lôi kéo về mình hoặc bài bác cái khác mình. Cuối cùng nó tạo ra các tình trạng cực đoan là giáo điều và bài bác như cậu đã phân tích. Chỉ có những thái độ cân bằng mới thúc đẩy tới một CƠ CHẾ XÃ HỘI KHOA HỌC và từ đó mới thay đổi tốt đẹp những gì mê tín, giáo điều, lạc hậu. Như cậu đã viết cho tụi con trước đây, những tác hại của Nho giáo là ghê gớm, nó cản trở sự phát triển tự nhiên lành mạnh của con người và xã hội. Nó đã ăn sâu hơn 2000 năm vào con người ở những xã hội mà nó gây ảnh hưởng như TQ, VN, Nhật, Hàn. Hầu hết người ta hành xử theo nó nhưng không hề biết, thậm chí là cứ nghĩ là mình không thích nó. Nó đã ăn sâu vào trong cả tiềm thức và vô thức của người ta nên nhiều lúc ý thực họ không muốn nhưng vẫn hành xử theo nó. Tình trạng này hiện giờ còn phổ biến và chiếm đại đa số ở VN và TQ, từ những người dân thường đến những người cầm quyền. Những người có ý chí quyết thoát khỏi nó, nhưng không hề dể dàng. Chính cậu là người như thế. Khi cậu đã nhận ra những tác hại của nó, cậu lên hẳn một kế hoạch để loại bỏ nó nhưng cậu nhận ra rằng quán tính của nó vẫn đeo bám và điều khiển cậu bất kỳ lúc nào cậu không tập trung đối phó với nó. Trạng thái căng cứng luôn luôn như vậy làm mình mệt mỏi và muốn buông xuôi vì không còn đủ sức để làm chuyện khác. Đến khi cậu nghiên cứu các quy luật phát triển, dẫn đến sự đòi hỏi phải có thái độ cân bằng đẩ xây dựng CƠ CHẾ KHOA HỌC, rồi cậu hướng mình theo con đường đó. Điều kỳ diệu đã xảy ra: Con đường đó không những giúp cậu xóa sạch những rào cản bên trong mình để nhìn được thật xa mà còn khiến cho các giá trị Nho giáo bỗng dưng trôi tụt ra khỏi con người mình. Cậu nhận ra rằng chính các rào cản đó trong người mình là nơi để các cái xấu bám chặt vào mình, không chỉ Nho giáo mà tất cả những định kiến mà lâu nay mình nghĩ là cần thiết. Giờ chúng chỉ còn là những vết tích mà quá trình tự điều chỉnh sẽ giúp mình: một là làm cho tác hại của nó chẳng còn đáng kể, hai là kết hợp với nó để tạo nên các giá trị mới – chính là sự giao thoa văn hóa. Nó sẽ không mất đi mà tồn tại theo giá trị mới, tốt đẹp và được tôn trọng. Đây chính là điều đã xảy ra ở Nhật Bản và Hàn Quốc. Tụi con có thể thấy rõ những vết tích của Nho giáo ở hai nước này nhưng chúng không còn là vấn đề, mà là những hình ảnh tốt đẹp. Tự thân mỗi người Nhật, Hàn biết tự lựa chọn những giá trị tốt đẹp để vận động trong một CƠ CHẾ XÃ HỘI KHOA HỌC, họ sẽ tự điều chỉnh dần những ngộ nhận để hướng theo dòng chảy của thời đại để khẳng định mình. Hàn thay đổi sau Nhật cả trăm năm nên ở Hàn Quốc vẫn còn nhiều vết tích Nho giáo tiêu cực chưa điều chỉnh hết. Tiêu cực nhưng không phải là vấn đề quá nghiêm trọng, chẳng hạn như thói quen lưu ấm – tức là trọng con trai hơn con gái để lưu truyền dòng họ. Tất cả những vấn đề đó sẽ thay đổi dần, và chắc chắn sẽ thay đổi tốt đẹp hơn theo quá trình vận động tự nhiên trong một CƠ CHẾ XÃ HỘI KHOA HỌC. Càng cố gắng bài bác thì những cái giáo điều, lạc hậu sẽ càng hung hăng và bảo thủ. Cưỡng ép thì còn tồi tệ hơn nữa, giống ở TQ vậy.

Sau khi nắm quyền ở TQ, ĐCSTQ thực hiện bài bác phủ định Nho giáo trên toàn quốc và dùng quyền lực để xóa bỏ hệ tư tưởng này. Nhưng cậu nhận thấy bản chất hành xử của họ chẳng khác gì Nho giáo cả, cũng là dùng quyền lực để cưỡng ép những giá trị mà mình nghĩ là tốt cho mọi người và để loại bỏ giá trị của người khác. Hì hì. Họ thực hiện đàn áp liên tục và kéo dài nhưng Nho giáo vẫn cứ tồn tại. Nó chui vào những cái kén mới của các học thuyết chủ nghĩa mà chính quyền TQ cổ vũ để tồn tại một cách tinh vi và hợp pháp. Những cái kén đó trở thành cái vỏ bọc đạo đức giả còn nghiêm trọng hơn sự đạo đức giả của Nho giáo thuần túy. Sau thời kỳ đổi mới từ 1978, TQ mở cửa và cũng nới lỏng việc kiểm soát đối với người dân để phát triển kinh tế, từ đó họ nảy sinh ra nhu cầu làm sao để vẫn kiểm soát người dân theo hệ tư tưởng của mình trong một môi trường mở. Do vậy họ mới nhận ra rằng Nho giáo với họ có cùng bản chất và việc sử dụng nó để giúp họ khống chế , kiểm soát tư tưởng của người dân là một giải pháp thông minh và hiệu quả. Từ đó, họ khôi phục lại hình ảnh của Khổng Tử, xây dựng các Viện Khổng Tử trên toàn quốc và còn cố gắng xuất khẩu các viện đó ra cả bên ngoài. Họ thực hiện một kế hoạch lý luận khổng lồ để cài cắm các giá trị tư tưởng của họ vào các giá trị của Nho giáo và ngược lại. Mục tiêu của họ là tận dụng sự ăn sâu của Nho giáo để bám rễ tư tưởng của mình vào lòng người dân cứ như là tư tưởng đó tồn tại hơn hai ngàn năm rồi. Nhưng càng làm như thế thì chính quyền TQ càng tự đẩy lùi mình về gần hơn với bản chất của một Nhà nước phong kiến tập quyền và càng làm cho người dân của họ càng cực đoan, đánh mất thái độ cân bằng. Họ có thể khống chế người dân mạnh mẽ hơn nhưng cũng làm cho tiềm năng TQ mai một dần. Nói vậy thôi chứ TQ là một đất nước vĩ đại, sẽ có nhiều người có thái độ cân bằng ngộ ra các quy luật phát triển và thúc đẩy chính quyền TQ và dòng chảy thời đại – dòng chảy của Khoa học, giống như VN thôi.

Phải có những con người có thái độ cân bằng để thúc đẩy sự phát triển bằng khoa học. Đó là vì sao cậu viết các thư này và muốn thế hệ của tụi con hiểu được các quy luật phát triển một cách khoa học. hãy tập cho mình có một thái độ cân bằng/khoa học và làm việc bằng thái độ đó. Hãy vận động bạn bè xung quanh mình, trong lẫn ngoài nước có cùng thái độ và hành động như vậy. Hãy ủng hộ một dòng chảy khoa học – DÒNG CHẢY LẠC HỒNG. Hãy tự nguyện làm tác nhân xúc tác cho dòng chảy ấy và tụi con sẽ thấy phản ứng dây chuyền tuôn theo dòng chảy mạnh mẽ đến thế nào. CƠ CHẾ XÃ HỘI KHOA HỌC vì vậy mà nhanh chóng hình thành. Thực ra nó đã bắt đầu thiết lập những bước đầu tiên rồi, sẽ định hình mau thôi. Thời Duy Tân Minh Trị ở Nhật cũng vậy đó, số người tham gia vào dòng chảy khoa học tăng theo cấp số nhân. Từ một vài người khai sang ban đầu, chỉ một vài năm sau lên đến cả triệu, rồi thêm vài năm nữa thì hầu hết người Nhật đã tuôn theo dòng chảy khoa học cuồn cuộn. Chính quyền quân chủ Nhật liên tục thay đổi để tiến đến bản chất dân chủ để thuận theo được dòng chảy, họ tự xóa bỏ cái rào cản trong chính nội tại của họ nên vì vậy mà khai thông cho toàn xã hội. CƠ CHẾ XÃ HỘI KHOA HỌC tất yếu được hình thành và cuối cùng được bảo đảm bằng một bản Hiến pháp dân chủ trên hình thức Quân chủ lập hiến. Gặp thời cơ của cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật, và họ bùng nổ. Đơn giản vậy thôi🙂

Đừng bận tâm thù hận, bài bác TQ làm gì. Hì hì, cậu lại cười, tụi con biết vì sao không? Ở trên cậu hì hì vì lúc viết tới đó cậu nhớ ra là mình đã từng giống như TQ. Hồi trẻ cậu rất ghét TQ mà chẳng hiểu vì sao, hình như nó cứ tự nhiên như thế. Sau này cậu mới nhận ra rằng mình ghét họ vì mình quá giống họ nhưng lại thua họ. J. Cậu dám chắc rằng rất nhiều người Việt mình cũng như thế. Cái hay là khi mình nhận ra như thế thì mình không thấy ghét họ nữa mà chỉ cố gắng vượt lên mà thôi. Cậu rất hiểu tâm trạng khá tự nhiên của người Việt mình bị TQ đè nén hàng ngàn năm. Nhưng điều cần hiểu hơn là những sức đè nén đó vẫn được chuyển hóa thành năng lượng tích chứa cũng trong ngần ấy thời gian. Đó là một nguồn năng lượng khổng lồ. Nhưng nếu nó được chuyển hóa bằng sự hận thù thì nó sẽ trở thành sức hủy diệt đối kháng với TQ, chiến tranh nổ ra, chẳng trả thù được mà có khi là hủy diệt chính mình. Nếu chúng ta chuyển hóa nó bằng quyết tâm vượt lên bằng khoa học thì nó sẽ trở thành những sức mạnh khổng lồ xây dựng nên một con đường khoa học mà cuối cùng TQ phải đi theo. Con đường đó là DÒNG CHẢY LẠC HỒNG, cũng là cách chuyển hóa năng lượng tích chứa đè nén của TQ thành năng lượng khoa học.

23/9/14

Để khởi đầu con đường đó, chỉ cần không nhiều những người có thái độ cân bằng/khoa học quyết tâm đi trên con đường ấy. Nó sẽ tự mở ra và mọi người sẽ thấy mà đi theo. Đơn giản vậy thôi. Thực ra nó có sẵn từ bao đời rồi, là của Tạo Hóa, của quy luật khoa học chứ chẳng phải của riêng ai cả. Càng nhiều người đi nó càng rộng mở ra. Đơn giản vậy thôi, chỉ cần tuân theo các nguyên lý của nó – tức là những quy tắc của Con đường – Rules of the road, hay chính là các quy luật phát triển thì nó sẽ dẫn chúng ta đến những kết quả tốt đẹp của các thành tựu chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội. Chứ không cần phải vất vả vẽ nặn ra những viễn cảnh rồi cố áp mọi người theo đó, kết quả chỉ là sự méo mó của suy đồi và lụn bại thôi. Chỉ cần thuận theo dòng chảy, tức là thuận theo quy luật thì nó sẽ chắc chắn đưa chúng ta về đích dù nó uốn lượn quanh co. Nhưng đó mới chính là con đường đẹp – tức là trước khi về đích chúng ta đã tạo ra được những điều tốt đẹp dọc con đường mình đi rồi, và tận hưởng chúng, không cần phải hứa hẹn và trông đợi vào những viễn cảnh của vài chục năm, vài trăm năm, thậm chí là của kiếp sau. Cậu hiểu câu châm ngôn “Hãy sống trọn từng giây phút trong hiện tại” của Đạo Phật theo cách như thế. Hầu hết những sai lầm đều xuất phát từ những mong muốn tốt đẹp: vạch một đường thẳng tắp đến các viễn cảnh đó, tức là áp đặt ý muốn chủ quan của mình thay cho các quy luật khách quan. Ảo tưởng và thất bại là chắc chắn. Những đường thẳng đó chỉ tồn tại trên giấy. Trên thực tế nó biến thành những đường vòng quay về điểm xuất phát. Đơn giản như vậy thôi J

Dân tộc Trung Hoa có lẽ là những người đầu tiên trên thế giới ý thức được về quy luật phát triển khách quan của Tạo Hóa. Từ hơn 2500 năm trước Lão Tử đã nhận thức rằng ĐẠO là cái tự nhiên hỗn thành trước khi có trời đất, không có ý chí. Ông chủ trương để cho người dân thuận theo cái tự nhiên đó thì sẽ phát triển tốt đẹp và hạnh phúc. Đây chính là khái niệm căn bản ban đầu của quy luật tự nhiên, hay quy luật khách quan – tức là tồn tại khách quan với ý chí chủ quan của coin người. Từ thuần Việt của Đạo là con đường. ĐẠO = CON ĐƯỜNG = QUY LUẬT. Điều thú vị là tiếng Anh cũng có cụm từ tương tự: Rules of thr road – Những quy tắc của con đường – cũng chính là quy luật phát triển tự nhiên/khách quan, hay ngắn gọn là quy luật tự nhiên/quy luật khách quan, hoặc đơn giản là quy luật. Tiếc cho TQ, cùng thời với Lão Tử có Khổng Tử. Chính ông này cho rằng thiên tử là con trời, là người đại diện cho trời. Trời là chủ tể của vũ trụ và thực hiện ý chí của mình thông qua con trời chính là cái ông vua. Cứ ai ngồi lên ngai vàng được thì đó là ý trời. Do vậy mọi ý muốn của ông vua cũng là ý chí của trời mà tất cả vạn vật, từ ngọn cỏ cọng cây, cũng phải tuân theo. Sai cũng phải theo, không theo thì bất trung, là bị chém đầu. Ông ta đặt ra vô số các quy tắc để các ông vua ban ra và gọi là Đạo trời. Đó rõ ràng là một sự ngộ nhận: lấy ý muốn chủ quan của con người áp đặt thành một thứ ý chí khách quan siêu phàm nào đó được gọi bằng trời, chứ không phải thừa nhận một sự tồn tại khách quan ngoài ý chí của con người mà con người cần tìm hiểu để phát triển. Từ Đạo trời dẫn đến Đạo người, là hàng loạt những ràng buộc, có thể gọi là ép buộc, được gọi là lễ giáo mà dân chúng bị cưỡng ép phải tuân theo. Từ ĐẠO vì vậy mà có nghĩa phổ biến như ngày nay là tôn giáo (Nho giáo = Đạo Khổng). Cũng vì vậy mà ít người còn biết được ý nghĩ đúng đắn của ĐẠO là quy luật. Sinh thời Khổng Tử không thuyết phục được ông vua nào. Nhưng về sau giới vua chúa phong kiến nhận ra lợi ích từ việc sử dụng giáo điều của ông ta trong việc cai trị dân chúng. Đạo Khổng vì vậy mà phát triển và tồn tại hơn 2000 năm. Nhưng đó cũng là giai đoạn mà khoa học kỹ thuật ở TQ phát triển chậm chạp, đi dần đến suy thoái dù trước thời đạo Khổng thành tựu khoa học kỹ thuật của họ thuộc vào bậc nhất thế giới, bỏ xa phương Tây. Nho giáo làm cho người dân không biết đến sự tồn tại của quy luật khách quan mà chỉ biết thừa nhận một ý chí chủ quan của vua chúa được che giấu dưới danh nghĩa của trời. Như thế thì làm sao mà khoa học kỹ thuật phát triển được. Đã có vô số các ông vua, ông quan trong suốt thời kỳ tồn tại của Nho giáo ở TQ bác bỏ và cấm đoán các quy luật và thành tựu khoa học, tương tự như câu chuyện Stalin đàn áp các nhà khoa học đột biến gien mà cậu kể trong thư 25C vậy. TQ ngày nay vẫn còn nguyên bản chất như thế: những sự nghiên cứu về quy luật, con đường phát triển xã hội, mà không phù hợp với định hướng của chính quyền thì đều có thể gặp nguy hiểm. Họ sẽ tự trả giá nếu không tỉnh ngộ.

Chúng ta không hận thù TQ nhưng cũng không thụ động, thiếu ý thức để cho những ảnh hưởng và quán tính cả nghìn năm nay của họ vô tình điều khiển vô thức và tiềm thức của ta. Ta tiếp tục giống họ thì sẽ không bao giờ vượt qua họ và sẽ mãi bị họ đè nén. Hơn nữa, họ đang đi vào ngõ cụt còn ta thì có cơ hội bước vào một Con đường rộng mở. Chỉ cần bước vào Con đường khoa học, hòa mình theo dòng chảy LẠC HỒNG thì VN sẽ là Việt Nam, bỏ lại sau lưng quán tính và ảnh hưởng đó. Khí ấy năng lượng từ sự đè nén của TQ trước đây được tích chứa dưới dạng thức nào, hận thù hay chịu đựng, cũng đều được chuyển hóa thành năng lượng kiến tạo khoa học khổng lồ. TQ không có cách gì ngăn chặn được, mà cuối cùng phải hòa theo, rồi sẽ cùng VN tạo nên những giá trị phương Đông được tôn trọng và chấp nhận rộng rãi trên toàn cầu J

24/9/14

Tới đây tụi con tự đúc kết ra các nguyên tắc để đạt được “trạng thái cân bằng để nhận khai sáng” được rồi phải không? Thư sau cậu sẽ viết để tụi con tham khảo.

Tụi con cũng nghĩ trước về mô hình CƠ CHẾ XÃ HỘI KHOA HỌC dưới đây đi:

Khu vực thuyết phục người dân hạn chế bằng luật LẼ PHẢI THỎA ƯỚC:là pháp lý ghi nhận và bảo vệ cá giá trị chung được thỏa thuận (sự cân bằng) CÔNG BẰNG THỎA ƯỚC: là trách nhiệm công dân phải đóng góp cho xã hội (thuế và nghĩa vụ khác) THỊNH VƯỢNG THỎA ƯỚC: VĂN MINH THỎA ƯỚC:
Khu vực được rang buộc bằng các quan niệm đạo đức phổ biến trong xã hội LẼ PHẢI CƠ BẢN: đạo lý xã hội được chấp nhận rộng rãi và chi phối ứng xử của cá nhân ho85c điều chỉnh nó CÔNG BẰNG CƠ BẢN: là quan điểm ai tạo ra được nhiều thì được hưởng nhiều thành quả THỊNH VƯỢNG CƠ BẢN VĂN MINH CƠ BẢN
Khu vực được bảo vệ và bảo đảm tuyệt đối bởi Hiến pháp LẼ PHẢI TUYỆT ĐỐI: là chân lý (quy luật, sự thật) được phát hiện và chứng minh bằng khoa học CÔNG BẰNG TUYỆT ĐỐI: là tôn trọng quy luật “QCN phải được bảo vệ trên hết cho từng người THỊNH VƯỢNG TUYỆT ĐỐI: là sự tự do làm ra của cải và quyền sở hữu tài sản không bị xâm phạm VĂN MINH TUYỆT ĐỐI: là sự tự do vận động cho các giá trị và quyền được bảo tồn chúng
LẼ PHẢI CÔNG BẰNG THỊNH VƯỢNG VĂN MINH

Tụi con thử nghĩ xem nội dung của 4 ô cậu để trống này là gì?

Tạm biệt mấy đứa nha. Hẹn thư sau.

This entry was posted in Thư Xuyên Mộc and tagged , , , , , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s