Khúc rẽ quan trọng của dòng chảy thời đại (Thư 55B)

55B-cover-wp

Xuyên Mộc , 05/11/2015

Thưa ba kính thương,

Con vừa gửi thư 54. Giờ bắt đầu viết về thời cuộc quốc tế “thể theo yêu cầu của mọi người”. Từ đây để đầu năm sau là giai đoạn đặc biệt quan trọng của dòng chảy. Nó sẽ xác lập một xu thế không thể đảo ngược tại Đông Nam Á.

 3 điểm nhấn ảnh hưởng dân chủ hóa VN

Đầu tiên là sự thay đổi lập trường của Trung Quốc. Họ buộc phải giảm dần thái độ hung hăng và thay dần bằng lối hành xử hợp lý hơn trong những vấn đề ngoại giao quốc tế. Hôm nay, Tập Cận Bình sang thăm Việt Nam. Trong thư 54A vừa gửi, con viết rằng “không nhiều điều tốt đẹp chờ đón ông ta trong chuyến đi này”. Chắc ông ta hy vọng vào chuyến thăm để níu kéo sự tuột dần nhanh chóng ảnh hưởng của TQ lên VN. Nhưng quả thực đây là nhiệm vụ quá khó trong tình hình hiện nay, vào lúc mà sức dân của VN đang dâng lên mạnh mẽ và ảnh hưởng của các xu thế tiến bộ thế giới lên khu vực châu Á Thái Bình Dương đang vào giai đoạn quyết định. Tình hình trong chính TQ cũng chẳng mấy thuận lợi cho Tập Cận Bình tiếp tục các chính sách đối ngoại cứng rắn lỗi thời, khi mà nền kinh tế đang suy giảm tốc độ tăng trưởng nhanh chóng và cuộc chiến quyền lực đang đến hồi căng thẳng nhất.

Xu thế thứ hai không thể đảo ngược là Châu Á TBD đang tiến đến một hiệp ước phòng vệ tập thể, nhất là nhằm bảo đảm tự do hàng hải, hàng không ở Biển Đông.  Còn phải mất nhiều năm nữa thì hiệp ước như vậy mới chính thức hoàn thành. Tuy nhiên cần hành động hướng về mục tiêu đó đã và đến được thực hiện như tuần tra,… diễn tập chung. Nhiều hoạt động khác sẽ được đẩy mạnh trong năm sau nhằm tăng sức ép buộc Trung Quốc hạn chế và tiến tới từ bỏ các hoạt động quân sự hung hăng trên biển Đông và biển Hoa Đông. Tuần trước tàu khu trục USS Lassen áp sát khu vực 12 hải lý quanh cái đảo nhân tạo TQ bồi đắp ở Trường Sa của Việt Nam.

Xu thế thứ 3 nhưng lại quan trọng nhất là Dân Chủ Hóa. Xu thế thứ nhất và thứ hai chỉ nhằm đảm bảo cho xu thế dân chủ hóa này. Khu vực không thể phát triển bền vững và thịnh vượng nếu dân chủ không thắng thế và trở thành nền tảng cho các xã hội. Việt Nam sẽ đóng góp quan trọng cho xu thế này trong những năm tới. Nhưng cú hích quan trọng trong năm nay sẽ đến từ Myanmar. Cuộc tổng tuyển cử dân chủ, tự do ngày 8/11 tới đây của họ đang thu hút sự quan sát của thế giới. Con tin chắc là đảng Liên Minh Quốc Gia Vì Dân Chủ (NLD) sẽ thắng. Vấn đề con mong đợi là đảng này sẽ thắng áp đảo để đủ sức thành lập chính phủ mà không phụ thuộc vào 25% số ghế Quốc Hội được mặc định cho cánh quân đội không qua bầu cử. Nếu được như vậy thì niềm tin của nhân dân khu vực vào một tiến trình dân chủ dựa vào QCN và hòa hợp sẽ dâng lên cao song song với sự thoái trào nghiêm trọng của những người còn tin vào sức mạnh của quyền lực độc tài, toàn trị. Con đang cầu chúc cho bà Aung San Suu Kyi sẽ làm được kỳ tích này. Chắc là sẽ được

Con sẽ lần lượt phân tích 3 xu thế trên. Nhưng con sẽ chờ quan sát thực tế những sự kiện sẽ diễn ra trong 2 tuần tới, từ nay đến khi Obama công du Châu Á TBD dự thượng đỉnh ASEAN và APEC. Chắc chắn ông ấy sẽ mang vào khu vực rất nhiều điều thú vụ và chiến lược lần này. Hôm qua Hội Nghị Bộ Trưởng Quốc Phòng ASEAN mở rộng (ADMM+) lần thứ 3 không ra được tuyên bố chung. Thời sự VTV không nói rõ lý do, có lẽ có những dịch chuyển mạnh về quan điểm quốc phòng – an ninh của nhiều nước nên chưa thể đạt được đồng thuận.

Thấy gì qua chuyến thăm của Tập Cận Bình

08/11

Hai ngày trước Tập Cận Bình đã kết thúc chuyến thăm VN. Ngoài 21 đại bác chào mừng, chắc ông ta chẳng nhận được điều gì mình muốn. Hẳn là phong trào “No Xi” đã tác động mạnh. Trong các cuộc hội đàm lẫn tuyên bố chung, chẳng có câu nào nói VN ủng hộ vai trò mạnh mẽ hơn của TQ trong khu vực và thế giới hoặc thừa nhận trách nhiệm duy trì hòa bình, ổn định của nước này. Trong khi đó Thủ Tướng VN tái khẳng định với Bộ Trưởng Quốc Phòng Nhật là VN ủng hộ và mong muốn Nhật phát huy mạnh mẽ hơn nữa vai trò của Nhật ở khu vực và trên thế giới trong việc đóng góp tích cực vào việc gìn giữ hòa bình, ổn định, an ninh , an toàn và tự do hàng hải hàng không. Đáng nói là ông Dũng phát biểu điều nay ngay vào lúc Tập Cận Bình đang ở VN, cùng lúc với chuyến đi của Bộ Trưởng Quốc Phòng Nhật để chuẩn bị cho những chương trình hợp tác quốc phòng – an ninh sâu rộng hơn với VN như tuyên bố chung và những thỏa thuận đạt được giữa VN và Nhật trong chuyến thăm của ông Trọng đến Nhật giữa tháng 9 rồi. Nhật xem vấn đề Biển Đông không chỉ là vấn đề sống còn của các nước liên quan mà còn là điều phải quan tâm của cả khu vực. Con tin Nhật sẽ can dự mạnh mẽ vào khu vực. VN không chỉ hoan nghênh sự can dự của Nhật, mà cả của Mỹ. Tuyên bố về tầm nhìn chung VN-Hoa Kỳ ngày 8/7/2015 đã thể hiện tinh thần như vậy. TQ hẵn cũng tìm hiểu một điều tương tự qua chuyến công du VN của ông Tập Cận Bình nhưng ông ta phải thất vọng rồi. Mà tìm sao được khi trong cả chuyến đi ông ta chẳng phát biểu được điều gì hay ho để chứng tỏ cho nhân dân Việt Nam thấy được lợi ích quốc gia trong quan hệ với TQ. Thay vào đó ông ta kể lể rằng quan hệ Trung-Việt là do các bậc tiền bối vun đắp nên phải được giữ gìn, là nghe chung tiếng gà gáy, tắm chung một dòng sông,… Nghe ông ta đọc diễn văn trước Quốc Hội VN con cứ ngỡ bài tập làm văn cấp 2. Chẳng trách mà ông ta nhận được rất nhiều ánh mắt lạnh nhạt, khó chịu của các Đại Biểu Quốc Hội VN – một sự thể hiện đúng thái độ của dân chúng. TQ cũng nhận biết được thái độ này nên Tập Cận Bình nhắc lại nhiều lần trong chuyến thăm VN, đề nghị và kêu gọi xây dựng cơ sở lòng tin của nhân dân cho quan hệ hai nước. Nhưng làm sao mà xây dựng khi mà họ vẫn xâm chiếm và mở rộng tranh chấp và quân sự hóa trên các lãnh thổ, lãnh hải của VN. Kiểu “nói một đường làm một nẻo” giờ chẳng còn che giấu được dã tâm của họ. Chủ tịch nước VN đã nói với chủ tịch nước TQ rằng những hành động và cách thức tranh chấp của TQ trên Biển Đông đã gây tổn hại đến lòng tin và tình cảm của nhân dân VN. Giờ đây Trung Quốc đã hiểu rằng họ không có cách gì vượt qua được sức dân của VN để có được sự thừa nhận đối với giấc mộng độc chiếm biển Đông của họ. Ai làm trái lòng dân sẽ bị cuốn phăng và lịch sử phỉ báng.

55B-No-Xi

Ngoài 21 đại bác chào mừng, chắc ông ta chẳng nhận được điều gì mình muốn

Tập Cận Bình không nhận được điều mong muốn mà còn phải nhận những đòi hỏi khó nuốt từ VN. Cả ông Trọng, Ông Dũng , ông Sang đều đề cập đến mục tiêu không quân sự hóa Biển Đông. Ông Dũng còn sử dụng cụm từ mạnh hơn là “phi quân sự hóa”. Điều này hẳn là có liên quan đến việc Mỹ tiến hành tuần tra rộng khắp trên Biển Đông bằng những đội tàu hiện đại thời gian qua và tuyên bố sẽ có mặt bất kỳ nơi nào luật pháp quốc tế cho phép. Hành động Mỹ đã vô hiệu hóa đáng kể khả nặng sử dụng vũ lực và đe dọa sử dụng vũ lực của Trung Quốc với các nước, đặc biệt la Philippines và VN. TQ không còn có thể “tiên hạ thủ vị cường” được nữa. Vì vậy đề nghị phi quân sự hóa đưa ra vào lúc này quả thật là “củ khoai lang nóng” đối với TQ, quá khó nuốt, không làm được gì để tạo lợi thế và cũng không thể chấp nhận đề nghị. Mà từ chối thì sẽ trao chính nghĩa cho VN và tạo lý do chính đáng để các nước cùng VN thiết lập phòng vệ tập thể. Con nghĩ TQ sẽ phải chọn đối sách mềm mỏng hơn dù không chấp nhận phi quân sự hóa Biển Đông. Họ cũng khó thể làm gì khác được trong tình hình kinh tế trong nước không thuận lợi lắm như hiện nay. Điều này đồng nghĩa với việc họ sẽ phải giảm đáng kể những hành động hung hăng bề nổi lẫn bề mặt chìm và sự can dự nhằm ngăn cản các tiến trình dân chủ hóa trong khu vực. Chính ĐCSTQ cũng không tránh được áp lực mạnh đòi dân chủ hóa của nhân dân TQ, trong khi họ phải mất sức rất nhiều cho cuộc chiến chống tham nhũng và quyền lực. Giai đoạn này là cơ hội để khu vực thúc đẩy dân chủ hóa và thúc ép TQ tôn trọng luật pháp quốc tế, nhất là trong vấn đề tranh chấp chủ quyền một cách hòa bình

15/11/2015

Bài học dân chủ hóa từ sự thành công của Myanmar/ sự thất bại Mùa Xuân Ả Rập – đối thoại và hợp tác là xu hướng chủ đạo của dòng chảy thời đại.

Ngày 13/11 thời sự VTV chạy tin: Ủy ban bầu cử Myanmar thông báo rằng đảng NLD đã giành đủ số ghế Quốc Hội để đứng ra thành lập chính phủ mới. Quả là một thắng lợi ngoài mong đợi. Đảng của bà Aung San Suu Kyi chiếm hơn 80% số phiếu của cử tri, khả năng có thể đạt đến 90% – một tỉ lệ không tưởng nỗi với một nước mà hơn năm năm trước còn bị chế độ độc tài cai trị bởi giới quân đội. Có lẽ Thwang Sein cũng không bao giờ nghĩ rằng 25% ghế Quốc Hội nghiễm nhiên dành cho giới quân đội cũng không bảo vệ được “quyền phủ quyết” cho mình. Cái này gọi là “lợi bất cập hại”. Chính vì cái “cổ chai 25%” này mà người dân Myanmar đã quyết tâm dồn phiếu cho NLD cho dù đảng USDP cầm quyền đã làm được rất nhiều việc tốt cho đất nước trong 5 năm qua. Tổng thống Thein Sein và đảng USDP đã khởi động tiến trình dân chủ hóa và hòa hợp dân tộc rất ấn tượng, phát triển kinh tế nhanh chóng và mới đây là giải giáp gần một nửa các lực lượng ly khai vũ trang. Con nghĩ nếu không có cái “cổ chai 25%” thì NLD không dễ thắng USDP đâu, có thắng thì cũng sít sao chứ không thể cách biệt như “tiến vào chỗ không người” vậy được. Ngay cả những người ủng hộ USDP cũng sẽ ngần ngại bỏ phiếu cho đảng này vì sợ sư cân bằng giữa NLD và USDP sẽ tất nhiên trao quyền lực quyết định cho giới quân đội thông qua những người mà không phải dân chọn. Giờ thì 25% chẳng phát huy được tác dụng gì mà còn trở thành điều đáng xấu hổ. Những người được chỉ định vào 25% này sẽ chẳng có vinh dự gì, quyền lực cũng không. Họ sẽ sớm tan rã. Giải pháp tốt đẹp nhất cho họ là ủng hộ một bản hiến pháp mới thực sự pháp quyền để lịch sử ghi nhận đóng góp của mình và lút rui về trong danh dự. Chính lực lượng quân đội trong Quốc Hội đã chống quyết liệt việc sửa Hiến Pháp Myanmar trước cuộc bầu cử vừa rồi với hy vọng duy trì quyền lực không chính đáng, không phải dân trao. Bây giờ cho dù họ không ủng hộ sửa hiến pháp thì với đa số tuyệt đối trong Quốc Hội và với sự ủng hộ của người dân, NLD thừa sức để tự thực hiện điều này và đưa ra trưng cầu dân ý. Ngay cả trò chơi xấu quy định trong hiến pháp hiện hành không cho những người có vợ, chồng, con là người nước ngoài làm tổng thống nhằm ngăn cản chính bà Aung San Suu Kyi cũng sẽ bị người dân vô hiệu hóa thôi. Nhưng con tin bà sẽ thực hiện một chiến lược hợp tác và đối thoại với USDP, với các nghị sĩ quân đội, với cả những người đã từng cầm tù và chơi xấu bà để đưa đất nước Myanmar đến một công cuộc canh tân vĩ đại nhờ dân chủ và hòa hợp, giảm thiểu mọi sự đối đầu và loại trừ nhau – một tính chất của Dòng chảy thời đại.

President Thein Sein shakes hands with Aung San Suu Kyi before their two-hour meeting

Đối thoại, hợp tác là xu thế của dòng chảy thời đại và được Mỹ thúc đẩy

25 năm trước NLD cũng đã giành thắng lợi lớn trong cuộc tổng tuyển cử. Nhưng bà Aung San Suu Kyi chưa nhậm chức thì đã bị giới quân đội lật đổ và cầm tù, quản thúc hơn 20 năm. Hành động đó của quân đội thật đáng hổ thẹn và không thể biện minh. Nhưng con nghĩ NLD cũng đã rút ra được bài học: cần thúc đẩy hợp tác để hòa hợp, tránh đối đầu để loại trừ nhau và hóa giải hận thù sợ hãi… Bà Aung San Suukyi đã từng phát biểu đại ý: “sự tha hóa không phải bởi quyền lực mà bởi sự sợ hãi”. Con rất đồng ý với bà, khi con người sợ hãi họ có thể làm rất nhiều chuyện xấu xa sai trái. Đối với những người nắm quyền lực thì còn tệ hại hơn, họ dùng quyền lực không giới hạn để che lắp nỗi sợ của mình. Mà sợ nhất là sợ mất quyền lực và bị trả thù. Sau thắng lợi bầu cử lần trước, nhiều nhân vật có ảnh hưởng trong NLD đã có những phát biểu không mang tính hợp tác, làm cho giới độc tài quân đội sợ hãi. Vì thế nên khi còn đủ quyền lực, họ không ngần ngại làm chuyện tồi tệ là xóa bỏ kết quả lựa chọn của người dân để tiếm quyền nhằm bảo vệ sinh mạng của mình mà họ nghĩ là đang bị đe dọa. Kết quả là đất nước Myanmar chìm trong đói nghèo, độc tài hơn 20 năm nay. Cái giá này sẽ lặp lại lần  nếu Myanmar không biết rút ra được bài học cho dân tộc. Nhưng con tin họ sẽ hiểu được Dòng Chảy của thời đại ngày nay có tính chính là hợp tác nên họ cũng sẽ cùng nhau thành lập một chính phủ liên minh, không chỉ giữa NLD với USDP mà còn cả với các lực lượng chính trị đại diện cho nhiều sắc tộc và vùng miền khác nhau. Nếu Aung San Suu Kyi làm được điều này, bà sẽ trở thành một nhân vật lịch sử vĩ đại. Con nghĩ bà sẽ làm và còn hơn thế nữa, sẽ khép lại tất cả những quá khứ đau buồn của đất nước, không để chúng làm bẩn dân tộc và trì kéo sự tiến lên tương lại tốt đẹp của đất nước. Bị cầm tù là thời gian để người ta hiểu rõ được những giá trị đó. Thời sự 19h VTV vừa chạy tin là Tổng Thống Thein Sein cam kết chuyển giao quyền lực cho chính phủ mới. Tư lệnh quân đội tuyên bố tôn trong kết quả bầu cử và hợp tác với chính phủ mới. Trước đó bà Aung San Suu Kyi đã chủ động đề nghị gặp hai nhân vật này và chủ tịch Quốc Hội để thúc đẩy hòa hợp dân tộc. Những ai muốn chống lại xu thế này thì cũng chẳng còn đủ sức để làm nỗi khi mà sức dân đang lên rất cao và sự can dự của TQ đã sụt giảm đang kể. Người dân Myanmar không thể chấp nhận nhiều vấn nạn và cảnh nghèo đói hơn 20 năm dưới chế độ độc tài quân sự tiếm quyền được TQ hậu thuẫn. Họ cùng với các lực lượng chính trị đại diện cho họ, kể cả USDP sẽ không bao giờ cho phép những điều đó lập lại. USDP chắc chắn không dại gì mà đánh mất lòng dân mà họ đã rất vất vả mới có được. Khi không còn cái “cổ chai 25%” thì họ sẽ giành được phiếu đáng kể trong những cuộc bầu cử tới. Ông Thein Sein đã trở thành một nhân vật lịch sử đáng được kính trọng, biểu tượng của tinh thần tôn trọng quyền lực của nhân dân và trả quyền về cho nhân dân một cách hòa bình, không chỉ Myanmar, lịch sử về tiến trình dân chủ hóa của thế giới cũng sẽ ghi nhận xứng đáng con người này

Trong nhiều thư trước từ năm ngoái con đã viết rằng: Đối thoại, hợp tác là xu thế của dòng chảy thời đại và được Mỹ thúc đẩy. Bộ ngoại giao Mỹ dưới thời bà Clinton đã ngầm trao đổi với chính quyền quân sự Myanmar để thúc đẩy họ xây dựng tiến trình dân chủ và thoát khỏi ảnh hưởng của TQ, đưa đến hiến pháp và cuộc bầu cử dân sự năm 2010. Kết quả là một đất nước Myanmar đang tiến nhanh đến dân chủ và thịnh vượng như bây giờ. Obama và chính giới Mỹ tiếp đón tổng bí thư ĐCSVN tháng 7 vừa rồi cũng tính là hành động để thúc đẩy xu thế đối thoại và hợp tác.

55b-arab-spring

17/11 – Các phong trào Mùa Xuân Ả Rập dù là bất bạo động nhưng đều không tránh khỏi bạo lực hoàn toàn. Kết quả là những cuộc lật đổ, tái lập độc tài và nội chiến. Trừ Tunisi có một chút điểm sáng về mặt dân chủ, còn Ai Cập, Yemen, Libya vẫn đứng trước một tương lai bất định, tối nhiều hơn sáng. Lý do là các cuộc đấu tranh này dù bất bạo động nhưng bằng tâm thức và mục tiêu loại trừ nhau để giành quyền và thủ tiêu những gì mình không thích (*) “Có lẽ đã đến lúc phải quan niệm rằng đấu tranh bất bạo động không chỉ có nghĩa là không dùng vũ khí”. Chẳng có chút tinh thần hợp tác – đối thoại. Bạo lực, quyền lực bùng phát và đối kháng nhau là điều không thể tránh khỏi, gây ra những hậu quả vài chục năm nữa cũng chưa khắc phục nỗi – chính là sự thù hận và phân biệt giữa các giới tầng, ý thức hệ, tôn giáo, quá khứ – tương lai trong xã hội. Tunisia sáng được một chút vì họ đã tránh được sự thù hận phải loại trừ những người thuộc chế độ cũ. Tổng thống đương nhiệm vừa được bầu năm ngoái của nước này chính là một người từ chế độ cũ. Nhân danh cái mới để tận diệt cái cũ, thực ra chỉ phục vụ cho sự thỏa mãn trút giận của một số người, nhấn chìm cơ hội và tương lai của cả một dân tộc. Không phải bây giờ con mới viết về mùa xuân Ả Rập như vậy. Ba xem lại những gì con viết hồi phong trào này mới nở ra và đang ở vào đỉnh cao của thắng lợi hồi năm 2011. Dù tôn trọng cách thức và ý nguyện của người dân ở đó nhưng con vẫn hoài nghi chắc chắn vào tương lai tốt đẹp họ sẽ có được. Con không phải là nhà tiên tri. Chẳng qua những phân tích theo quy luật phát triển xã hội và những quy luật của QCN chỉ khiến con thấy những kết quả ngược lại từ những cách thức như thế. Đó là con đường VN cần tránh, kể cả con đường của Ucraina như con đã viết nhiều lần. Campuchia lại đang theo những vết xe đổ đó nên chắc chắn sẽ đối mặt với một tương lai chẳng sáng sủa gì. Hai đảng lớn nhất và duy nhất trong quốc hội, một cầm quyền và một đối lập kéo người dan ra đường “tương nhau” để loại trừ nhau bằng bạo lực và quyền lực. Hunsen và CPP không thắng nỗi sức mạnh đường phố của Sam Rainsy và CNRP nên điều khiển tòa án ra lệnh bắt thi hành án Sam Rainsy từ một bản án hồi năm 2011, trước khi ông này được ân xá vào năm 2013. Một nền chính trị – lập pháp, hành pháp, tư pháp – như những con rối hề được giật dây, tất cả bởi Hunsen. Nhưng có lẽ lần này ông ta mắc sai lầm lớn nếu Sam Rainsy chấp nhận từ Hàn Quốc về nước và bị bắt. Hunsen hy vọng lệnh bắt sẽ khiến Sam Rainsy lưu vong nên mới phát lệnh vào lúc ông này đang ở nước ngoài. Nhưng nếu ông ta không sợ hãi mà quay về thì chính quyền của Hunsen sẽ lúng túng rối bời khi phải đối diện với những làn sóng biểu tình rộng khắp. CPC sẽ chìm ngập trong những sắc màu, bạo lực khó mà tránh khỏi. Nhưng con chẳng đánh giá cao Sam Rainsy. Ông ta có vẻ xứng với thủ lĩnh đường phố hơn là một chính trị gia dẫn dắt đất nước thoát khỏi độc tài, thay đổi trở nên dân chủ và thịnh vượng. Ông ta hầu như chỉ tập trung kích lòng thù hận vào những vấn đề lịch sử với VN. Kích động hận thù là biện pháp cốt lõi của các hình thức đấu tranh vũ trang xưa nay. Nếu cốt lõi này không đổi thì cho dù được thực hiện bằng hình thức mới “bất bạo động”, bạo lực cũng không thể tránh khỏi theo cách này hoặc cách khac. Chủ quyền lãnh thổ luôn là thiêng liêng của các quốc gia nhưng cũng là vấn đề thường tranh chấp trên thế giới. Vì vậy, xu hướng văn minh mà thế giới đang thúc đẩy là tranh chập một cách hòa bình thông qua luật pháp quốc tế. Do đó, kích động hận thù từ sự tranh chấp để giành phù hợp không phù hợp với Dòng Chảy Thời Đại. CPC đang thiếu tinh thần đối thoại – hợp tác trong nước lẫn đối ngoại. Trách nhiệm này không chỉ do CNRP mà cả CPP và người dân. Họ không nhận ra được dòng chảy của thời đại, chỉ chạy theo phục vụ cho lợi ích và mưu đồ của các đảng phái.

55b-hunsen-samrainsy

Tương lai nào cho CPC?

Không cần nói nhiều thì ai cũng hiểu rằng tiến trình dân chủ hóa của CPC ảnh hưởng lớn đến lợi ích của VN như thế nào. Không chỉ VN mà cả khu vực sẽ có lợi nếu CPC tiến đến một nền dân chủ thực chất theo xu thế đối thoại – hợp tác. Thư 47C con đã phân tích rằng VN phải trở thành điểm cân bằng thì mới thúc đẩy và lan tỏa xu thế dân chủ này ra toàn khu vực, trước tiên là CPC và Lào. Mỹ cũng hiểu như vậy nên họ tập trung thúc đẩy xu thế này ở VN. Myanmar là một cú hích quan trọng, nhưng VN mới là chiến lược. Tiến trình dân chủ hóa của Myanmar và của các nước Trung Đông – Bắc Phi dưới phong trào Mùa Xuân Ả Rập đã cho thế giới thấy được con đường nào dẫn đến sự tốt đẹp. Sắp tới ba sẽ thấy sự hình thành công của con đường Myanmar sẽ được Mỹ và thế giới đẩy lên quảng bá rầm rộ để tạo ra sự ủng hộ và yêu thích phương thức đối thoại – hợp tác trong dư luận quốc tế, tạo nên một trào lưu dân chủ hóa thực chất dựa trên QCN bằng những phương thức đối thoại – hợp tác. Con vừa đọc báo nhân dân 14/11/2015. Tổng Thống Obama đã chúc mừng thắng lợi của NLD và bà Aun Sang Suu Kyi, đồng thời cũng chúc tổng thống Thein Sein tổ chức thành công một cuộc tổng tuyển cử tự do và công bằng. Con nghĩ rằng câu chuyện Myanmar sẽ được đề cập và hoan nghênh tại thượng đỉnh Asean 27, cấp cao Đông Á và nhiều hội nghị liên quan trong dịp này tại KL vài ngày tới. Con biết rằng thúc đẩy dân chủ theo xu hướng đối thoại – hợp tác là một kế hoạch lớn của tổng thống Obama trong chiến lược xoay trục về Châu Á TBD. Nó thể hiện tầm nhìn khác biệt của ông về bản chất dân chủ và cách thức dân chủ hóa thế giới như con đã phân tích trong bài :”Kỷ Sửu và vận hồi mới cho VN” và trong thư 41A (Thư này con ví von sách lược đối ngoại của Obama như công nghệ chất dẻo, sử dụng khôn khéo sức mạnh mềm đi kèm đối thoại hợp tác). Ông quyết tâm triển khai nó cho Châu Á TBD, bắt đầu từ Myanmar vào ngay đầu nhiệm kỳ đầu tiên của mình. Ông còn 1 năm nữa để hoàn thành nó. Con tin chắc ông sẽ thành công, không chỉ vì sức mạnh của Mỹ mà còn vì tầm nhìn của ông tuân theo quy luật và thuận cho Dòng Chảy của lịch sử thế giới.

Xu thế dân chủ hóa – những dấu hiệu đầu tiên

a/ Giá dầu

55B-oil-price

Giá dầu càng thấp thì trào lưu dân chủ thế giới càng phát triển mạnh

Thư 51A con đã viết rằng Dòng Chảy lịch sử của thế giới chính là tiến trình thay đổi nhận thức của nhân loại, và đã chứng minh rằng dòng chảy này đang tiến đến xóa bỏ độc tôn để trao quyền tự do, bình đẳng cho từng cá nhân – tức thượng tôn Quyền Con Người. Tiến trình này đang vào giai đoạn quyết định và không thể đảo ngược. Nó sẽ cuộn trào ở Đông Nam Á và thông qua điểm cân bằng –VN để lan tỏa ra toàn khu vực và thế giới. Nó chính là trào lưu mềm của Dòng Chảy Thời Đại, cũng chính là xu thế dân chủ hóa dựa trên phương thức đối thoại – hợp tác mà ta đề cập từ đầu đến giờ. Xu thế phòng vệ tập thể, xu thế buộc TQ mềm mỏng hơn đề để đảm bảo cho xu thế dân chủ hóa này. Trào lưu mềm sẽ cuộn trào mạnh mẽ từ nay đến năm sau và keo theo trào lưu cứng xanh hóa công nghệ năng lượng cùng nhau tạo nên Dòng chảy của thời đại kinh tế tri thức hay thời đại QCN. Nhiều yếu tố khác cũng đang hỗ trợ mạnh mẽ cho các trào lưu này. Đầu tiên là xu hướng đi xuống của giá dầu. Lịch sử thế giới đã chứng minh rằng giá dầu càng thấp thì trào lưu dân chủ thế giới càng phát triển mạnh. Quyển “Nóng, Phẳng , Chật” của Thomas Friedman đã dẫn chứng rất lý thú rằng: “Giá dầu càng tăng thì càng dẫn đến sói mòn tự do ngôn luận, tự do báo chí, tự do bầu cử công bằng, tự do lập hội, chính phủ minh bạch, tư pháp độc lập, chế độ pháp quyền, tự do thành lập các đảng phái chính trị và tổ chức phi chính phủ, và ngược lại.” (*) (Trang 133, “Nóng,Phẳng, Chật” – Nhà xuất bản trẻ 2009). Với xu thế giá dầu hiện nay chính quyền Putin không còn đủ sức can dự để ngăn cản các trào lưu dân chủ hóa ở nhiều nước mà Nga có ảnh hưởng được nữa. Ngay cả nước Nga cũng không tránh được các trào lưu này. Báo Nhân Dân ngày 10/11/2015 đưa tin Anh công bố chính sách an ninh quốc phòng 5 năm tới và xác định Nga là mối đe dọa chính. Ngày 11/11/2015 Putin tuyên bố sẽ phát triển vũ khi mới xuyên thủng mọi hệ thống phòng thủ tên lửa của Mỹ và NATO. Chẳng hiểu ông ta nghĩ gì khi chứng minh cho cả thế giới thấy sự hung hăng của mình. Chắc là muốn chứng tỏ rằng Time chọn mình là “nhân vật quyền lực nhất thế giới là không sai chút nào. Xu thế giá dầu hiện nay chắc chẳng cho phép ông ta hoàn thành được giấc mộng của mình, nhưng chắc chắn sẽ thúc đẩy dân chủ hóa nước Nga. Không phải bằng những cuộc cách mạng màu mà Putin đang tập trung đối phó đâu, mà bằng phương thức và trào lưu đối thoại – hợp tácb

b/Yếu tố thứ hai hỗ trợ cho trào lưu dân chủ hóa này là: Thời kỳ tăng tốc kinh tế của các thể chế chính trị dung hợp (inclusive institution) (*) (còn được dịch là thể chế bao hàm, ở đó quyền lực và nguồn lực được phân bổ rộng rãi và công bằng.

Những thể chế dân chủ hình thức không bảo đảm được tính dung hợp/ bao hàm) mà điển hình là Mỹ song song với sự giảm tốc kinh tế của các thể chế chính trị độc quyền (exclusive institution) mà điển hình là TQ. Thời kỳ này sẽ kéo dài ít nhất 15 năm tới, đủ thời gian để chuyển hóa các chính thể độc tài khổng lồ như TQ thành dân chủ – tức chính thể dung hợp. Ngay trong ASEAN ba cũng thấy rõ xu hướng này, thời gian qua và sắp tới: Philippines dưới thời của tổng thống Beguino Aquino đã phát triển tốt đẹp nhờ sự cải cách thể chế theo hướng dung hợp, bảo đảm dân chủ hơn. Tiếng nói của nước này ngày càng có ảnh hưởng trong khu vực và thế giới. Mới nãy, thời sự VTV 19h đưa tin Aquino tiếp ông Sang đang dự APEC ở Manila. Tổng thống Auino tuyên bố cá nhân ông và quốc gia Philippines sẽ làm hết sức mình vì một cộng đồng ASEAN được ngự trị bởi công bằng và công lý. Điều này chắc chắn sớm thành hiện thực thôi vì nó cũng chính là mục tiêu được Mỹ, Nhật và Phương Tây thúc đẩy.Ngày 13/11/2015 VTV chạy tin: Mỹ sẽ tăng cường bán vũ khí cho các nước Châu Á TBD như một phần của kế hoạch xoay trục. Tình thế này sẽ ép các chính thể độc tài phải lựa chọn: buộc phải thay đổi dân chủ dung hợp hoặc bị đào thải bởi Dòng Chảy. Khi mà những hậu thuẫn cho độc tài bị suy giảm mạnh thì lựa chọn tốt nhất chỉ có thể là tự thay đổi, chấp nhận đối thoại – hợp tác để đi tới dân chủ mà thôi. Con hiểu và biết các tiến trình, kế hoạch và quy luật của Dòng Chảy này nên lúc nào cũng lạc quan

55B-phl-growth

Philippines – một ví dụ cho sự thành công của chính thể dung hợp

24/11

Con rất vui về kết quả của APEC 23 và ASEAN 27 không nằm ngoài nhận định cải cách  cơ cấu đầy tham vọng để đạt được mục tiêu tăng trưởng bao trùm. Có điều là con chẳng thích cái từ bao trùm này chút nào. Nó chính là dung hợp hay bao hàm mà con đã đề cập ở trên. Dịch inclusive là bao trùm dễ gây nhầm lẫn hoặc liên tưởng đến sự độc đoán trong khi ý nghĩa của nó là ngược lại. Vì vậy con sử dụng “tăng trưởng dung hợp” thay cho “tăng trưởng bao trùm” Bốn hoặc năm năm trước con đã nghe APEC nhắc đến chủ đề tăng trưởng dung hợp một lần, rồi không thấy nhắc đến nữa. Bây giờ nó lại xuất hiện vào đúng lúc này, thật là hay. Hẳn là nước chủ nhà APEC năm nay – Philippines đã nhận được sử ủng hộ mạnh mẽ của nhiều nước để thúc đẩy chủ đề tăng trưởng dung hợp. Hơn nữa, họ đủ tư cách để làm điều này vì họ đã thành công nhờ chuyển đổi sang thể chế dung hợp trong 5 năm qua. Ngày 19/11/2015, cả chủ tịch nước lẫn bộ trưởng Ngoại Giao VN đều phát biểu tại APEC ủng hộ tăng trưởng dung hợp và nói rằng VN đang cải cách thể chế để đảm bảo được mục tiêu này. Dù APEC là một diễn đàn không ràng buộc, nhưng với sự ủng hộ rộng rãi của nhiều thành viên có sức ảnh hưởng như Mỹ, Nhật, Philippines thì tăng trưởng dung hợp và cải cách thể chế dung hợp sẽ trở thành một xu hướng tiến bộ phổ biến của khu vực châu Á TBD, hỗ trợ mạnh mẽ cho xu thế dân chủ hóa hiện nay. Điều cũng đáng lưu ý là vai trò mờ nhạt của TQ tại APEC lần này. Bao nhiêu sáng kiến họ thúc đẩy năm ngoái tại APEC ở Bắc Kinh chẳng thấy còn sức sống. Nhìn hình ảnh ngoại giao tại APEC Manila vừa rồi cũng có thể thấy sự quan tâm của các nước đối với TQ giảm mạnh. Cả chủ tịch nước VN cũng không bắt tay chào hỏi Chủ Tịch nước TQ ở bên lề hội nghị hoặc những lúc chụp ảnh. Các nguyên thủ của Mỹ, Nhật, Úc, New Zeanland cũng khá hời hợt với ông Tập Cận Bình. Các nước đó muốn biểu lộ thông điệp đến TQ  về một nguy cơ mà nước này có thể sẽ gặp phải sự lạnh nhạt, tương tự như tổng thống Nga đã và đang bị, nếu họ không thay đổi lập trường về ngoại giao và những vấn đề trên biển.

Thủ tướng TQ Lý Khắc CƯờng cũng nhận được sự biểu lộ tương tự tại ASEAN 27 ở KL 21-22/19/2015 vừa rồi. Tại đây TQ còn bị “bao vậy” bởi vấn đề Biển Đông, nhất là bởi áp lực đòi phi quân sự hóa do VN khởi xướng (*) Và được Mỹ,Nhật,Úc,Singapore, Philippines, New Zealand ủng hộ (tại hội nghị thượng đỉnh Đông Á EAS ngày 22/11/15 ông Dũng còn đệ nghị hình thanh cơ chế phản ứng nhanh. Điều này liên tưởng đến Rapid Respod Forces của NATA ở Đông Âu).Vài năm trước, Tập Cận Bình có nằm mơ chắc cũng không thể nghĩ phải nhận những quả đắng từ VN như vậy. Bây giờ TQ đã phải ngậm đắng mà chấp nhận đưa vấn đề phi quân sự hóa vào trong tuyên bố của Hội Nghị Cấp Cao Đông Á (East Asia Sumit –EAS). Thật khó mà tin rằng TQ sẽ thay đổi tham vọng chủ quyền  và mục tiêu phi quân sự hóa. Nhưng chắc chắn họ phải thay đổi phương pháp sang mềm mỏng ít hung hăng hơn. Tuy vậy phương pháp sẽ quyết định kết quả, chứ không phải là mong muốn quyết được được. Dù TQ không thay đổi mục đích nhưng dưới áp lực đồng bộ của quốc tế, họ không có cách nào khác phải điều chỉnh sách lược. Điều này sẽ dẫn đến những kết quả của họ không mong đợi nhưng lại tốt cho VN và khu vực. Xu thế TQ phải thay đổi càng không thể đảo ngược khi mà sự thắt chặt hợp tác, liên minh giữa các nước này càng chặt chẽ hơn sau hội nghị cấp cao ASEAN 27 này.. Trước đó, ngày 17/11/2015 VN và Philippines thiệt lập đối tác chiến lược, tạo nên một sự hợp tác quốc phòng –an ninh vắt ngang Biển Đông. Trong khi ASEAN + TQ không đề cập gì đến tăng cường vai trò của TQ trong các vấn đề quốc phòng – an ninh trong khu vực thì ASEAN + Mỹ lại nâng cấp quan hệ lên đối tác chiến lược với sự hợp tác chặt chẽ hơn về quốc phòng và an ninh nhằm mục tiêu bảo đảm hòa bình hỗ trợ tăng cường năng lực quốc phòng tiêu biểu cho 5 nước Đông Nam Á, trong đó có VN. Tối qua (22/11) thời sự VTV đưa tin từ Fact Sheet lấy từ trang của Nhà Trắng nói rằng Mỹ đang xem xét dỡ bỏ cấm vận vũ khí sát thương cho VN và sẽ viện trợ giúp VN nâng cao năng lực phối hợp với các lực lượng khác để thực thi pháp luật tiêu biểu. VN không có lựa chọn nào tốt hơn vì lợi ích quốc gia trên hết. Việc cần làm ngay là thực hiện đúng các cam kết quốc tế về QCN để không phải lỡ chuyến tàu vận hội. Đất nước VN không thể tồn tại nếu đứng ngoài thế trận phòng vệ tập thể đang được hình thành. Ba yên tâm, không thể đứng ngoài được đâu. Nhân dân sẽ không cho phép điều đó. Con biết sẽ như vậy. Không thể đảo ngược được.

Vì các hành động quốc tế đều để hỗ trợ cho xu thế dân chủ hóa nên sẽ không có sự nhân nhượng về cam kết nhân quyền.Ba xem hiệp định TPP thì rõ, ngày 19/11 ông Dũng trả lời chất vấn trước Quốc Hội đã khẳng định quyền thành lập và tham gia các tổ chức của người lao động theo quy định của TPP. Chắc ở ngoài xôn xao dữ về việc này, sẽ có rất nhiều công đoàn độc lập ra đời và được pháp luật trong nước cùng quốc tế công nhận. VN chỉ được hỗ trợ lộ trình 5 năm để chuẩn bị tốt cho sự đảm bảo hoạt động của các công đoàn độc lập, chứ không thể được nhân nhượng để chấp nhận một tiêu chuẩn thấp hơn về QCN của lao động. Thư 53A con đã phân tích TPP sẽ thay đổi toàn diện các vấn đề chính trị, kinh tế, xã hội, văn hóa, giáo dục, khoa học ..của VN. Đó sẽ là sự thay đổi rất tốt, hướng đến một chính thể dung hợp để tăng trưởng dung hợp. Trong xu thế dân chủ hóa dựa trên đối thoại –hợp tác, có muốn khác thì cũng chẳng được. Inclusive (dung hợp/ bao hàm) đối ngược với exclusive (độc quyền, bài trừ) (*) (Exlusive institution còn được dịch là thể chế chiếm đoạt, có cùng bản chất với thể chế độc tài. Nó luôn tạo ra sự tăng trưởng khập khiễn, không dung hợp.) Phương pháp đối thoại – hợp tác sẽ dẫn đến inclusive, còn đối đầu – loại trừ thì phải dẫn đến exclusive thôi. Nhiều nước như Nga, Ấn , Venezuela….được gọi là các thể chế dân chủ nhưng không có được sự tăng trưởng inclusive mà exclusive – tức là lợi ích tăng trưởng chỉ tập trung vào một số nhóm có đặc quyền và để hậu quả cho những nhóm khác phải gánh chịu. Các thể chế dân chủ như vậy là không đầy đủ như vậy là không đầy đủ hoặc thực chất. Các trào lưu dân chủ trước đây lại thường dẫn đến các thể chế như thế. Do đó, để bảo đảm được sự phát triển tốt đẹp cho khu vực và thế giới, trào lưu dân chủ mới phải được thúc đẩy theo các đối thoại – hợp tác để dẫn đến các thể chế dung hợp nhằm đạt được sự tăng trưởng dung hợp. Trào lưu dân chủ mới này chính là Trào Lưu Mềm Thượng tôn QCN như con viết nhiều lần. Khi thượng tôn QCN thì tất yếu phải đối thoại – hợp tác và dẫn đến các thể chế phát triển dung hợp. Theo quy luật phát triển xã hội thì kết quả phải vậy thôi.

Sự ra đời của cộng đồng Asean, cờ đã tới tay

55B-asean-community

24/11 -Cộng đồng ASEAN sẽ chính thức được hình thành 31/12/2015, hội nghị cấp cao ASEAN 17 vừa rồi đã ra tuyên bố về tầm nhìn cho cộng đồng này trong 10 năm tới với nội dung chính là đặt nhân dân vào trung tâm của mọi chính sách phát triển của cộng đồng. Với xu thế dân chủ hóa đối thoại – hợp tác này trào lưu mềm thượng ton QCN đang xác lập thì tầm nhìn này sẽ biến đổi sâu sắc và toàn diện cộng đồng ASEAN của chúng ta trong 10 năm tới. Ngược lại chính cộng đồng và tầm nhìn này sẽ thúc đẩy và hỗ trợ mạnh mẽ cho trào lưu mềm thượng tôn QCN. Xu thế dân chủ hóa đối thoại – hợp tác vì vậy mà sẽ xác lập rất nhanh và không thể đảo ngược

Tóm lại, 3 xu thế sẽ chi phối thời cuộc quốc tế tại khu vực Châu Á TBD là

  • TQ phải thay đổi lập trường sang mềm mỏng
  • Tiến tới phòng vệ tập thể
  • Dân chủ hóa theo hướng đối ngoại – hợp tác hay thượng tôn QCN. Ba xu thế này đang xác lập mạnh mẽ và sẽ định hình rõ rang trong năm sau. Rồi chúng sẽ lan tỏa ra cả khu vực và toàn thế giới. Con vừa xem báo Nhân Dân 24/11/2015, có một bài nói Nga cũng đang thay đổi lập trường với Ucraina, hướng đến đối thoại và hợp tác, và thay đổi thái độ sang hợp tác trong các vấn đề quốc tế, nhất là Syria. Putin không thể có lựa chọn nào tốt hơn được. Nếu ông ta thực sự muốn thay đổi thì vẫn còn cơ hội, ngược lại thì ông ta sẽ đánh mất cơ hội cuối cùng. Với các xu thế trên của Dòng chảy thời đại thì chẳng có chính thể độc quyền/ loại trù nào có thể tồn tại được. Kết của mà nhân loại nên mong muốn là các chính thể này tự thay đổi dưới áp lực của người dân trong nước và sức ép từ bên ngoài để trở thành những chính thể dung hợp. Đó là những sự thay đổi tốt đẹp trong hòa bình.

Ba con nhớ bài thơ khai bút đầu xuân năm nay con gửi cho gia đình không:

“Duy Thức nhân quyền bừng chân lý

Kiến trào dân chủ sáng Việt Nam

Dòng chảy Đông Tay khai thời đại

Lạc hồng hóa hợp mở Duy Tân”

Nội dung của nó chứa đựng tất cả thời cuộc con phân tích ở trên, từ đầu thư này.

Đầu mỗi năm con đều nhận định thời cuộc thông qua bài thơ khai bút đầu xuân. Con rất vui và lạc quan vì năm nào con cũng thấy nó đúng theo tầm nhìn nhiều năm của mình. Con không thể không cảm ơn ba má đã cho con cuộc đời này cùng một cái tên mà con thấy rất phù hợp với mình và thích nó. Con cũng không bao giờ quên lời ba dạy vào mỗi chiều tối con đang canh vườn của dì dượng bảy ở Long Hải, gần 40 năm rồi

 

Lời ba dạy,

Ngọn đèn dầu xưa

Nay sáng bừng chân lý

 

Ba ơi con đã nên người

Theo lời ba dạy vui tươi đất trời

“Gắng học có ích cho đời”

Theo con thuở thấy sáng ngời hôm nay

Lời ba ghi tạc vân đài

Công ba nên sử nhớ ngoài đời sau

 

Sóng mãi xô

Tình cha bất tận

Đưa con cập bến bờ

Con xin kính tặng mấy dòn thơ trên tặng sinh nhật ba năm nay. Vân đài là thuật ngữ xưa chỉ nơi lưu giữ lời hay lẽ phải và tên tuổi những người đã có công những công trạng có ý nghĩa. Cuộc đời ba xứng đáng là như vậy. Thứ năm rồi giỗ má. Con thấy buồn và nhớ má. Ngày của mẹ tháng năm năm nay con đã làm các bài thơ sau

Tiếng mẹ ru

Giấc ngủ thâm trầm

Biển vỗ về ngàn năm

 

Ầu ơ ví dầu

Má ở nơi đâu

Biển vỗ bạc đầu

Nhớ má canh thâu

 

Trông đợi phép mầu

Cho đàn thơ ấu

Vượt khó qua cầu

Không thành người xấu

 

Nhớ ngọn đèn dầu

Mà ngồi đan khâu

Nén nỗi ưu sầu

Biế sẽ về đâu

 

Má ơi con đã xây cầu

Xây xong bến đỗ cho tàu Hoa Long

Sắp thành di nguyện má mong

Việt Nam như thể phương Đông nguyệt lầu

 

Những con sông

Chảy vào lòng biển

Mẹ âm thâm mênh mông

Chúc mừng sinh nhật ba. Con chúc ba luôn khỏe mạnh và hạnh phúc. Thương ba nhiều

This entry was posted in Thư Xuyên Mộc and tagged , , , , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s